ഡോ. ജോർജ് എം. കാക്കനാട്
ഹൂസ്റ്റൺ: ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഷി ജിൻപിംഗുമായുള്ള ചർച്ചകൾക്കായി ബീജിംഗിലെത്തുമ്പോൾ, രണ്ട് കരുത്തരായ നേതാക്കൾ തമ്മിലുള്ള വലിയൊരു നയതന്ത്ര ഉച്ചകോടിയുടെ എല്ലാ പ്രൗഢിയും അവിടെ ദൃശ്യമായേക്കാം. എന്നാൽ ഈ ചടങ്ങുകൾക്ക് പിന്നിൽ, ഇറാൻ യുദ്ധത്തിനും വ്യാപാര നികുതി (താരിഫ്) തിരിച്ചടികൾക്കും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കും ശേഷം യുഎസ് പ്രസിഡന്റിന് എത്രത്തോളം സ്വാധീനം നഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന് ഈ സന്ദർശനം വെളിപ്പെടുത്തുമെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധർ പറയുന്നു.
നിലവിൽ ഷി ജിൻപിംഗിനേക്കാൾ വേഗത്തിൽ നയതന്ത്ര നേട്ടം അനിവാര്യമായിരിക്കുന്നത് ട്രംപിനാണെന്ന് റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. മുൻപത്തെപ്പോലെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചല്ല, മറിച്ച് പ്രതിരോധത്തിലായ നിലയിലാണ് ട്രംപ് അവിടെയെത്തുന്നത്.
ഇറാൻ യുദ്ധം മാറ്റിവരച്ച അധികാര സമവാക്യങ്ങൾ
ഈ ഉച്ചകോടിയിൽ നിഴലിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഘടകം നിലവിലെ ഇറാൻ പ്രതിസന്ധിയാണ്.
മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങൾ തന്റെ ജനപ്രീതി കുറയ്ക്കുകയും അമേരിക്കയുടെ വിഭവങ്ങൾ ചോർത്തുകയും ചെയ്തതോടെ ട്രംപ് രാഷ്ട്രീയമായി ദുർബലനായെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു. തന്ത്രപരമായ വിജയം ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ നേടാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുമില്ല.
ഈ യുദ്ധം വാഷിംഗ്ടണിനെ ധർമ്മസങ്കടത്തിലുമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്, അവർക്ക് ഇപ്പോൾ ചൈനയുടെ സഹായം തേടേണ്ടി വരുന്നു. ഇറാനു മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്താനും സംഘർഷം മൂലം തടസ്സപ്പെട്ട ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ എണ്ണ ഗതാഗതം സുഗമമാക്കാൻ സഹായിക്കാനും യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ബീജിംഗിനോട് പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
ചൈനയോടുള്ള ട്രംപിന്റെ പഴയ കടുത്ത നിലപാടുകളിൽ നിന്നുള്ള വലിയൊരു മാറ്റമാണിത്. നയതന്ത്ര പുരോഗതിക്കായി ട്രംപിന് ഇപ്പോൾ ഷി ജിൻപിംഗിന്റെ സഹകരണം ആവശ്യമാണെന്ന സാഹചര്യം ഒരു അസാധാരണമായ അസന്തുലിതാവസ്ഥ സൃഷ്ടിക്കുന്നതായി ദ ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഷിക്ക് കാത്തിരിക്കാം, ട്രംപിന് കഴിയുമോ?
ഈ ബന്ധത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം സമയമാണ്. വരാനിരിക്കുന്ന ഇടക്കാല തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾക്ക് മുന്നോടിയായി വിദേശനയത്തിൽ വലിയൊരു വിജയം നേടിയെടുക്കേണ്ട രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ട്രംപിനുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ, വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന കരാറുകൾക്ക് പകരം ലളിതമായ വ്യാപാര പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലും പ്രതീകാത്മകമായ ഉടമ്പടികളിലും ഉച്ചകോടിയുടെ പ്രതീക്ഷകൾ ഒതുങ്ങിയിരിക്കുകയാണ്.
അതേസമയം, ഷി ജിൻപിംഗ് അത്തരം വലിയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ നേരിടുന്നില്ല. ഇറാൻ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അമേരിക്ക ശ്രദ്ധ തിരിഞ്ഞും പ്രവചനാതീതമായും പെരുമാറുന്ന രാജ്യമാണെന്നും, ചൈന കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമായ ആഗോള ശക്തിയാണെന്നും ബീജിംഗ് സ്വയം ഉയർത്തിക്കാട്ടുന്നതായി വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു.
ഏകപക്ഷീയമായ കരാറുകൾക്കായി വെമ്പൽ കാണിക്കുകയും മറുപക്ഷം സാവകാശം കാത്തിരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ വിലപേശൽ ശേഷി സ്വാഭാവികമായും രണ്ടാമത്തെ പക്ഷത്തേക്ക് നീങ്ങും.
ദുർബലമായ താരിഫ് തന്ത്രം
ട്രംപ് നേരത്തെ ചൈനയ്ക്കെതിരെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രധാന ആയുധമായ വ്യാപാര നികുതികൾ ഇപ്പോൾ പഴയപോലെ ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് വിശകലന വിദഗ്ധർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ട്രംപിന്റെ താരിഫ് നയങ്ങൾ നിയമപരവും സാമ്പത്തികവുമായ സങ്കീർണ്ണതകളിൽ പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം വാഷിംഗ്ടൺ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലും മികച്ച രീതിയിൽ ചൈന ഈ സാഹചര്യങ്ങളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
മധ്യേഷ്യയിലെ സൈനിക ഇടപെടലുകൾ മൂലം അമേരിക്കയുടെ ശ്രദ്ധ മാറിയത് ചൈനയ്ക്ക് ഗുണകരമായെന്ന് ബിബിസി നിരീക്ഷിക്കുന്നു. വ്യാപാരത്തിൽ മാത്രമല്ല, ഊർജ്ജ സുരക്ഷയിലും ഇറാൻ വിഷയത്തിലും ആഗോള ഷിപ്പിംഗ് പാതകളുടെ കാര്യത്തിലും വാഷിംഗ്ടണിന് ഇപ്പോൾ ചൈനയുടെ സഹകരണം ആവശ്യമാണെന്ന് ബീജിംഗിന് കൃത്യമായി അറിയാം. ഇത് ചൈനയുടെ വിലപേശൽ ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഇറാന്റെ കാര്യത്തിൽ ചൈനയുടെ വിലപേശൽ
ഇറാനുമായുള്ള തങ്ങളുടെ ബന്ധം ഷി ജിൻപിംഗ് വളരെ തന്ത്രപരമായി ഈ ഉച്ചകോടിയിൽ ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് വിദഗ്ധർ കരുതുന്നു. ഇറാനിയൻ എണ്ണയുടെ പ്രധാന വാങ്ങലുകാരിലൊരാളായ ചൈനയ്ക്ക് ഇറാൻ നേതൃത്വവുമായി അടുത്ത നയതന്ത്ര ബന്ധമുണ്ട്. എന്നാൽ വാഷിംഗ്ടണിന്റെ താൽപ്പര്യത്തിന് വേണ്ടി മാത്രം ചൈന ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ ഇടപെടാൻ സാധ്യതയില്ലെന്ന് റോയിട്ടേഴ്സ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഇറാൻ വിഷയത്തിലുള്ള സഹകരണത്തിന് പകരമായി സാങ്കേതിക വിദ്യയിലുള്ള നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ, താരിഫ് ഇളവുകൾ, തായ്വാൻ വിഷയത്തിലെ യുഎസ് നിലപാട് മാറ്റം എന്നിങ്ങനെയുള്ള കാര്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ചെയ്യാൻ ഷി ആവശ്യപ്പെട്ടേക്കാം. ഫലത്തിൽ, ഇറാന്റെ കാര്യത്തിൽ വാഷിംഗ്ടണിന് ചൈനയുടെ സഹായം എത്രത്തോളം വേണോ അത്രത്തോളം കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ചൈനയ്ക്ക് നേടിയെടുക്കാൻ സാധിക്കും.
ഉച്ചകോടി നടക്കുന്ന സ്ഥലവും പ്രധാനമാണ്. ഒരു നിഷ്പക്ഷ രാജ്യത്ത് വെച്ച് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നതിന് പകരം ട്രംപ് ബീജിംഗിലേക്ക് ഷി ജിൻപിംഗിന്റെ അതിഥിയായിട്ടാണ് പോകുന്നത്. ചൈനീസ് നയതന്ത്രം ഇത്തരത്തിലുള്ള സന്ദർശനങ്ങളെ തങ്ങളുടെ അധികാരം പ്രകടിപ്പിക്കാനാണ് ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്.
ട്രംപിന്റെ ആദ്യ ഭരണകാലത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെയാണ് ഷി ജിൻപിംഗ് ഇപ്പോൾ ചർച്ചകൾക്ക് ഇരിക്കുന്നത്. ട്രംപിന്റെ പ്രവചനാതീതമായ ശൈലിയെ എങ്ങനെ നേരിടണമെന്നും സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങളെ എങ്ങനെ പ്രതിരോധിക്കണമെന്നും കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് ബീജിംഗ് പഠിച്ചുകഴിഞ്ഞതായി ഗാർഡിയൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
പരിമിതമായ ഒരു “വിജയം”?
ചെറിയ നേട്ടങ്ങൾ പോലും വലിയ വിജയങ്ങളായി അവതരിപ്പിക്കേണ്ട വെല്ലുവിളിയാണ് ട്രംപിന് മുന്നിലുള്ളത്. കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതോ ബോയിംഗ് വിമാനങ്ങൾക്കായുള്ള കരാറുകളോ പോലുള്ള ചെറിയ കാര്യങ്ങളിൽ ഉച്ചകോടി ഒതുങ്ങാനാണ് സാധ്യത.
ഇത്തരം ചെറിയ ഉടമ്പടികളെ വലിയ വിജയങ്ങളായി ട്രംപ് അവതരിപ്പിച്ചാൽ, ഇറാൻ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം അമേരിക്കയുടെ നില എത്രത്തോളം പരിമിതമായെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയേക്കാം. ഇനി കാര്യമായ പുരോഗതിയില്ലാതെയാണ് ഉച്ചകോടി അവസാനിക്കുന്നതെങ്കിൽ, അത് അമേരിക്കൻ സമ്മർദ്ദത്തെ ചൈന വിജയകരമായി പ്രതിരോധിച്ചു എന്ന ധാരണ ശക്തിപ്പെടുത്തും. രണ്ട് തരത്തിലായാലും, നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ചൈനയ്ക്കാണ് കൂടുതൽ മുൻതൂക്കമെന്ന വിലയിരുത്തലുകളിലേക്കാണ് ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്.
