ഡോ. ജോർജ് എം. കാക്കനാട്
ഹൂസ്റ്റൺ: യുഎസും ഇറാനും തമ്മിൽ പാകിസ്താന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഒരു സമാധാന കരാർ ഒപ്പിടാൻ ഒരുങ്ങുന്നു എന്ന് അഭ്യൂഹം പരന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളോട് ബന്ധപ്പെട്ട ഔദ്യോഗിക വൃത്തങ്ങൾ ഇതു സ്റ്റിരീകരിച്ചിട്ടില്ല.
നയതന്ത്ര തലത്തിൽ ഇത്തരമൊരു നീക്കം നടന്നതായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകളില്ലെങ്കിലും, മേഖലയിലെ സമാധാന ശ്രമങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച് പല അഭ്യൂഹങ്ങളും നിലവിലുണ്ട്. സാധാരണയായി ഒമാൻ, ഖത്തർ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളാണ് ഈ രണ്ട് ശത്രുരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാറുള്ളത്. പാകിസ്താൻ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളുമായും നയതന്ത്ര ബന്ധം പുലർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഒരു സമാധാന കരാറിന്റെ വക്കിലേക്ക് കാര്യങ്ങളെ എത്തിക്കാൻ നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ അവർക്ക് പരിമിതികളുണ്ട്.
യുഎസ്-ഇറാൻ ബന്ധം മെച്ചപ്പെടാത്തതിന് പിന്നിൽ പ്രധാനമായും ആണവ കരാറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയവുമാണ്. ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതികൾ പൂർണ്ണമായും ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, തങ്ങൾക്കുമേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ പിൻവലിക്കണമെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ.
ഇതിനുപുറമെ, ഗസ്സയിലെ സംഘർഷവും അതിൽ ഇസ്രായേലിന് യുഎസ് നൽകുന്ന പിന്തുണയും, ഹിസ്ബുള്ളയും ഹൂതികളും അടങ്ങുന്ന ഗ്രൂപ്പുകൾക്ക് ഇറാൻ നൽകുന്ന സഹായവും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അകലം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഇത്തരം പ്രോക്സി യുദ്ധങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം കാലം ഒരു ഔദ്യോഗിക സമാധാന കരാർ എന്നത് വിദൂരമായ ഒരു സാധ്യത മാത്രമാണ്.
ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ ഭാവി പരിശോധിച്ചാൽ, ഒരു നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങാൻ ഇരുരാജ്യങ്ങളും താല്പര്യപ്പെടുന്നില്ല എന്ന് വ്യക്തമാകും. പകരം സൈബർ ആക്രമണങ്ങളിലൂടെയും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിലൂടെയും പരസ്പരം സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാനാണ് അവർ ശ്രമിക്കുന്നത്. വരും കാലങ്ങളിലും ഇത്തരം നിഴൽ യുദ്ധങ്ങൾ തുടരാനാണ് സാധ്യത.
വലിയൊരു സൈനിക നീക്കം ഒഴിവാക്കാൻ സ്വിറ്റ്സർലൻഡ് പോലുള്ള മൂന്നാം കക്ഷികൾ വഴി രഹസ്യമായ ആശയവിനിമയങ്ങൾ ഇനിയും നടന്നേക്കാം. എന്നിരുന്നാലും, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ മാറുന്ന രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും ഇസ്രായേൽ-ഇറാൻ ശത്രുതയും യുഎസ്-ഇറാൻ ബന്ധത്തെ വരും വർഷങ്ങളിലും കലുഷിതമായി തന്നെ നിലനിർത്താനാണ് സാധ്യത കാണുന്നത്.
