പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലും സുരക്ഷാ ഭൂപടത്തിലും വൻ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിക്കൊണ്ട് ഇസ്രായേൽ നടപ്പിലാക്കുന്ന ‘യെല്ലോ ലൈൻ’ എന്ന സൈനിക പ്രതിരോധ തന്ത്രം രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയാണ്. 2025 ഒക്ടോബറിൽ ഗസ്സ യുദ്ധത്തിനിടെ ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ തന്ത്രം, ഇപ്പോൾ തെക്കൻ ലെബനനിലേക്കും വ്യാപിപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
വെറുമൊരു സൈനിക അതിർത്തി എന്നതിലുപരി, പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ സൈനികാധിപത്യം ഉറപ്പിക്കാനും ജനവാസ മേഖലകളെ നിയന്ത്രിക്കാനുമുള്ള ഇസ്രായേലിന്റെ ദീർഘകാല പദ്ധതിയായാണ് പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ ഇതിനെ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഗസ്സയിൽ നടപ്പിലാക്കി വിജയിച്ച ഈ മാതൃക ഇപ്പോൾ ലെബനനിലെ ലക്റ്റാനി നദി വരെ വ്യാപിപ്പിക്കാനാണ് ഇസ്രായേൽ പ്രതിരോധ സേനയുടെ (IDF) നീക്കം.
യെല്ലോ ലൈൻ എന്നത് വെറുമൊരു സാങ്കേതിക പദമല്ല, മറിച്ച് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സൈനിക വിന്യാസത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. ഗസ്സ മുനമ്പിനെ രണ്ടായി വിഭജിച്ചുകൊണ്ട് 2025-ൽ ഇസ്രായേൽ സ്ഥാപിച്ച മഞ്ഞ പെയിന്റടിച്ച കോൺക്രീറ്റ് തൂണുകളും സെൻസറുകളും അടങ്ങിയ വേലിയാണ് ഇതിന്റെ പ്രായോഗിക രൂപം. ഹമാസിന്റെയും ഹിസ്ബുള്ളയുടെയും ആക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇസ്രായേലിന്റെ അതിർത്തി ഗ്രാമങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഈ സുരക്ഷാ വലയം തീർത്തിരിക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഇതിലൂടെ പിടിച്ചെടുത്ത പ്രദേശത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം സൈനിക നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ‘ഫ്രീ ഫയർ സോൺ’ ആയി മാറ്റുകയാണ് ഇസ്രായേൽ ചെയ്യുന്നത്.
ഗസ്സയിലെ വിജയകരമായ പരീക്ഷണത്തിന് ശേഷമാണ് ഇസ്രായേൽ ഈ പദ്ധതിയെ ‘ഗസ്സ മോഡൽ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. പ്രദേശത്തെ സിവിൽ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറുകൾ തകർക്കുകയും ജനങ്ങളെ കൂട്ടമായി കുടിയൊഴിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് സൈന്യത്തിന് പൂർണ നിയന്ത്രണമുള്ള ഒരു ബഫർ സോൺ സൃഷ്ടിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ രീതി. ഗസ്സയുടെ ഏകദേശം 58 ശതമാനം ഭാഗവും ഇപ്പോൾ ഇത്തരത്തിൽ ഇസ്രായേൽ സൈന്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ഇതേ തന്ത്രം തന്നെയാണ് ഇപ്പോൾ തെക്കൻ ലെബനനിലും ആവർത്തിക്കുന്നത്. ഹിസ്ബുള്ളയുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുക എന്ന മറവിൽ ലെബനീസ് അതിർത്തിക്കുള്ളിൽ പുതിയൊരു സുരക്ഷാ മേഖല രൂപീകരിക്കാൻ ഇത് ഇസ്രായേലിനെ സഹായിക്കുന്നു.
സ്ഥിരമായ സൈനിക വിന്യാസം ഇസ്രായേലിന് വലിയ വെല്ലുവിളികൾ ഉയർത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഒരു വിഭാഗം സൈനിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്. ചലനാത്മകമായ യുദ്ധമുറകളിൽ നിന്ന് മാറി സ്ഥിരമായ സൈനിക പോസ്റ്റുകളിൽ സൈനികരെ വിന്യസിക്കുന്നത് അവരെ ഗറില്ലാ ആക്രമണങ്ങൾക്കും സ്നൈപ്പർ ആക്രമണങ്ങൾക്കും എളുപ്പത്തിൽ ഇരയാക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. 1985 മുതൽ 2000 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ തെക്കൻ ലെബനനിൽ ഇസ്രായേൽ അനുഭവിച്ച തിരിച്ചടികൾ ഇതിന് ഉദാഹരണമായി ഇവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. സൈനികരെ ഒരിടത്ത് തന്നെ തളച്ചിടുന്നത് ശത്രുക്കൾക്ക് കൃത്യമായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നൽകുന്നതിന് തുല്യമാണെന്നാണ് ഇസ്രായേലിനുള്ളിൽ നിന്നുതന്നെ ഉയരുന്ന വിമർശനം.
രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ യെല്ലോ ലൈൻ വലിയ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ മനുഷ്യാവകാശ വിഭാഗം ഇതിനെ ‘ആസൂത്രിതമായ ഭൂമി പിടിച്ചെടുക്കൽ’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഫലസ്തീനികൾക്കും ലെബനൻ വംശജർക്കും തങ്ങളുടെ കൃഷിഭൂമിയിലേക്കും വീടുകളിലേക്കും മടങ്ങാനുള്ള അവകാശം ഈ സൈനിക രേഖ വഴി നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നു. യുദ്ധവിരാമ കരാറുകളുടെ ലംഘനമാണിതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ രംഗത്തെത്തിയിട്ടുണ്ട്. താൽക്കാലിക സുരക്ഷാ ക്രമീകരണം എന്ന നിലയിൽ നിന്ന് ഇതൊരു സ്ഥിരം അതിർത്തിയായി മാറുന്നത് മേഖലയിൽ ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ സംഘർഷങ്ങൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ മാത്രമേ സഹായിക്കൂ എന്ന് ലോകരാജ്യങ്ങൾ ആശങ്കപ്പെടുന്നു.
യെല്ലോ ലൈൻ എന്ന പദ്ധതി കേവലം ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷാ തന്ത്രം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ രാജ്യങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ പുനർനിർണയിക്കാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ നീക്കം കൂടിയാണ്. സമാധാന ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോഴും ഇത്തരം ഭൗതികമായ അതിർവരമ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് ഭാവിയിലെ നയതന്ത്ര പരിഹാരങ്ങളെ ബാധിച്ചേക്കാം. ഹിസ്ബുള്ളയെ ലക്റ്റാനി നദിക്ക് അപ്പുറത്തേക്ക് മാറ്റുക എന്ന പ്രഖ്യാപിത ലക്ഷ്യമുണ്ടെങ്കിലും, ലാവന്റിൻ്റെ സുരക്ഷാ ഭൂപടത്തിൽ ഇസ്രായേൽ വരുത്തുന്ന ഈ മാറ്റം വരും ദശകങ്ങളിൽ മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരതയെ എപ്രകാരം ബാധിക്കുമെന്ന് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടതാണ്.
