അമേരിക്കയുമായുള്ള സമാധാന ചർച്ചകൾ ഉടമ്പടിയില്ലാതെ പിരിഞ്ഞതിന് പിന്നാലെ പ്രതികരണവുമായി ഇറാൻ രംഗത്തെത്തി. ഒറ്റ സെഷൻ കൊണ്ട് തന്നെ അമേരിക്കയുമായി ഒരു കരാറിൽ എത്താൻ സാധിക്കുമെന്ന് തങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കി. ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന മാരത്തൺ ചർച്ചകൾ ഫലം കാണാതെ പിരിഞ്ഞ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഈ വിശദീകരണം. ഏകദേശം 21 മണിക്കൂർ നീണ്ടുനിന്ന ചർച്ചകൾക്കൊടുവിലാണ് കരാറിലെത്താൻ സാധിക്കാതെ അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധി സംഘം മടങ്ങിയത്. എന്നാൽ ചർച്ചകൾ തുടരുമെന്ന സൂചനയാണ് ഇറാൻ നൽകുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ രേഖകൾ കൈമാറുമെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
നിലവിൽ ചർച്ചകൾ തടസ്സപ്പെട്ടത് സ്വാഭാവികമായ ഒരു പ്രക്രിയ മാത്രമാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ വാദം. തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഒറ്റ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ആരും പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് വിദേശകാര്യ വക്താവ് ഇസ്മായിൽ ബഗായ് പറഞ്ഞു. പാകിസ്താൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സുഹൃദ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ആശയവിനിമയം തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവെച്ച കടുത്ത നിബന്ധനകളാണ് ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടാൻ കാരണമെന്ന് ഇറാൻ ആരോപിക്കുന്നു. ആണവ പദ്ധതികൾ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന യുഎസ് ആവശ്യം തങ്ങൾ അംഗീകരിക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ ആവർത്തിച്ചു. തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ചർച്ചകൾക്കേ പ്രാധാന്യമുള്ളൂ എന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.
അതേസമയം അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ് ഇറാന്റെ നിലപാടിനെ വിമർശിച്ചു. ഇറാൻ ക്രിയാത്മകമായ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം കുറ്റപ്പെടുത്തി. അമേരിക്കൻ സംഘം ഇതിനോടകം തന്നെ പാകിസ്താനിൽ നിന്നും മടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രത്യേക താൽപ്പര്യപ്രകാരമാണ് ഈ സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമായത്. മേഖലയിലെ സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഭിന്നത ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം സംബന്ധിച്ചും ചർച്ചകളിൽ തർക്കം ഉടലെടുത്തു. ഈ തന്ത്രപ്രധാനമായ മേഖല വിട്ടുകൊടുക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറല്ല. എന്നാൽ ആഗോള എണ്ണ വിപണിയുടെ സുരക്ഷയാണ് അമേരിക്ക പ്രധാനമായും ഉന്നയിക്കുന്നത്. മരവിപ്പിച്ച ഇറാൻ ആസ്തികൾ വിട്ടുനൽകണമെന്ന ആവശ്യത്തിലും തീരുമാനമായില്ല. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ ആഗോള എണ്ണ വിലയിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടായേക്കാം. എങ്കിലും നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് ഇരുപക്ഷവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
മേഖലയിൽ സമാധാനം ഉറപ്പാക്കാൻ പാകിസ്താൻ നടത്തിയ ശ്രമങ്ങളെ ഇരു രാജ്യങ്ങളും പ്രശംസിച്ചു. ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടത് നിരാശാജനകമാണെന്ന് ഓസ്ട്രേലിയ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ പ്രതികരിച്ചു. വരും വാരങ്ങളിൽ വീണ്ടും ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനാണ് സാധ്യത. ഭരണകൂടങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അവിശ്വാസം ചർച്ചകളെ സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥതല ചർച്ചകൾ നിർണ്ണായകമാകും. സമാധാനത്തിനായി ലോകരാജ്യങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുകയാണ്.
