അമേരിക്കൻ നാവികസേന ഏർപ്പെടുത്തിയ ശക്തമായ ഉപരോധത്തെത്തുടർന്ന് ഇറാൻ തങ്ങളുടെ എണ്ണ ഉൽപ്പാദനം വൻതോതിൽ വെട്ടിക്കുറച്ചു. ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന എണ്ണ വിറ്റഴിക്കാനോ ശേഖരിച്ചുവെക്കാനോ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇറാൻ ഇത്തരമൊരു കടുത്ത തീരുമാനമെടുത്തത്. എണ്ണ സംഭരണ ശാലകൾ നിറഞ്ഞുകവിഞ്ഞതോടെ ഉൽപ്പാദനം നിർത്തിവെക്കുകയല്ലാതെ മറ്റ് വഴികളില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ കർശനമായ നയങ്ങളാണ് ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ തകർക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള എണ്ണക്കടത്ത് അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾ തടയുന്നതോടെ ഇറാന്റെ വരുമാന സ്രോതസ്സുകൾ പൂർണ്ണമായും അടഞ്ഞു. ഇത് ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര വിപണിയെയും ഭരണകൂടത്തെയും വലിയ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും മാസങ്ങളായി ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയിൽ 80 ശതമാനത്തിലധികം കുറവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലേക്ക് എണ്ണ എത്തിക്കാൻ ഇറാൻ നടത്തുന്ന എല്ലാ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളെയും അമേരിക്ക പരാജയപ്പെടുത്തി. ഉപരോധം ലംഘിച്ച് എണ്ണ വാങ്ങുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്കെതിരെയും കടുത്ത നടപടിയുണ്ടാകുമെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. എണ്ണപ്പാടങ്ങളിലെ പ്രവർത്തനം മന്ദഗതിയിലായതോടെ ആയിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾക്ക് ജോലി നഷ്ടപ്പെടുന്ന സാഹചര്യമാണ്. ഇറാന്റെ വിദേശ നാണയ ശേഖരത്തിൽ ഉണ്ടായ വൻ ഇടിവ് രാജ്യത്തെ നാണയപ്പെരുപ്പം വർദ്ധിപ്പിച്ചു. അവശ്യ സാധനങ്ങളുടെ വില കുതിച്ചുയരുന്നത് ഇറാനിലെ ജനജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കുന്നുണ്ട്.
അമേരിക്കയുടെ ഈ നീക്കം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവില വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കാരണമായേക്കാമെന്ന് വിദഗ്ധർ കരുതുന്നു. എന്നാൽ തങ്ങളുടെ സഖ്യകക്ഷികൾ വഴി എണ്ണയുടെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കുമെന്ന് അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം അറിയിച്ചു. ഇറാനെ ചർച്ചാ മേശയിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഈ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം സഹായിക്കുമെന്നാണ് വാഷിംഗ്ടണിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ. ആണവ പദ്ധതികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കമാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷത്തിന് പ്രധാന കാരണം. എണ്ണ വരുമാനം നിലയ്ക്കുന്നതോടെ ഇറാന്റെ സൈനിക ശേഷിയെയും അത് ബാധിക്കുമെന്ന് പെന്റഗൺ വിലയിരുത്തുന്നു. ഇറാന്റെ ഓരോ നീക്കത്തെയും അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് അമേരിക്ക നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
ചൈന ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇറാനിൽ നിന്ന് എണ്ണ വാങ്ങുന്നത് കുറച്ചത് അവർക്ക് വലിയ തിരിച്ചടിയായി. വിദേശ കപ്പലുകൾ ഇറാൻ തീരത്തേക്ക് വരാൻ മടിക്കുന്നത് ഇൻഷുറൻസ് പരിരക്ഷ ഇല്ലാത്തതിനാലാണ്. അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധ ഭീഷണിയെ മറികടക്കാൻ ആഗോള കമ്പനികൾ തയ്യാറാകുന്നില്ല. ഭരണകൂടം നേരിടുന്ന ഈ പ്രതിസന്ധി രാജ്യത്തിനകത്ത് വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജനങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റാൻ കഴിയാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് സർക്കാർ നീങ്ങുകയാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് ഇറാൻ തയ്യാറാകുമോ എന്നാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും ഇറാന്റെ ഈ തളർച്ചയെ വലിയ ഗൗരവത്തോടെയാണ് കാണുന്നത്. മേഖലയിലെ ശക്തി സന്തുലിതാവസ്ഥയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഇത് വരുത്തും. അമേരിക്കയുടെ സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങൾ ഇറാനെ പൂർണ്ണമായും ഒറ്റപ്പെടുത്തുന്ന തലത്തിലേക്ക് വളർന്നിരിക്കുന്നു. എണ്ണ ഉൽപ്പാദനം കുറയ്ക്കുന്നത് ഇറാന്റെ എണ്ണപ്പാടങ്ങളുടെ ദീർഘകാല പ്രവർത്തനത്തെ ബാധിച്ചേക്കാം. ഉൽപ്പാദനം നിർത്തിവെച്ച കിണറുകൾ വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നത് വലിയ സാങ്കേതിക വെല്ലുവിളിയാണ്. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക ഭാവി വരും ദിവസങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും.
