ആറ് പതിറ്റാണ്ടിനു ശേഷം ഗുജറാത്തിൽ ഒരു സുപ്രധാന സമ്മേളനത്തിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി. 2027ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അടുത്തിരിക്കെ, ഈ നീക്കം പാർട്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയിൽ നിർണ്ണായകമായേക്കും. ഏപ്രിൽ 8, 9 തീയതികളിൽ നടക്കുന്ന ഈ സമ്മേളനം, 1961ൽ ഭാവ്നഗറിൽ നടന്നതിന് ശേഷം ഇതാദ്യമായാണ് ഗുജറാത്തിൽ ഒരു അഖിലേന്ത്യാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി (എഐസിസി) സമ്മേളനം നടക്കുന്നത്.
സമ്മേളനത്തിന് മുന്നോടിയായി രാഹുൽ ഗാന്ധി ഗുജറാത്തിലെ പാർട്ടി പ്രവർത്തകരുമായി സംവദിച്ചിരുന്നു. അണികൾക്കിടയിലെ ഭിന്നതകളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം തുറന്നു സംസാരിക്കുകയും, ഹൃദയത്തോടും ആത്മാർത്ഥതയോടും കൂടി പ്രവർത്തിക്കുന്നവരും ജനങ്ങളുമായി അടുപ്പമുള്ളവരുമായ ഒരു വിഭാഗവും, മറുവശത്ത് ജനങ്ങളുമായി ബന്ധമില്ലാത്തവരും ബിജെപിയുമായി ഒത്തുചേർന്നവരുമായ മറ്റൊരു വിഭാഗവും പാർട്ടിയിലുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
ആവശ്യമെങ്കിൽ 5 മുതൽ 25 വരെ നേതാക്കളെ പുറത്താക്കാൻ മടിക്കില്ലെന്നും രാഹുൽ ഗാന്ധി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അയോധ്യയിൽ ബിജെപിയെ തോൽപ്പിച്ച കോൺഗ്രസ്, 2027ൽ ഗുജറാത്തിലും സമാനമായ വിജയം ആവർത്തിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വെല്ലുവിളിച്ചു. ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം രണ്ടു തവണ രാഹുൽ ഗാന്ധി ഗുജറാത്ത് സന്ദർശിച്ചത് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാനത്തെ തിരിച്ചുവരവിനുള്ള ശ്രമങ്ങളുടെ സൂചനയാണ്.
ഗുജറാത്തിൽ ഒരു ദേശീയ സമ്മേളനം സംഘടിപ്പിക്കാനുള്ള കോൺഗ്രസിന്റെ തീരുമാനം രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാണ്. പാർട്ടിയുടെ ദേശീയ നേതൃത്വം സംസ്ഥാന ഘടകത്തിന്റെ നിലവിലെ അവസ്ഥ വിലയിരുത്തുകയും, വരും കാലത്തേക്കുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകുകയും ചെയ്യും. സമ്മേളനത്തിന്റെ സ്വാഗത സംഘാടക സമിതിയുടെ അധ്യക്ഷൻ സംസ്ഥാന കോൺഗ്രസ് അധ്യക്ഷൻ ശക്തിസിംഗ് ഗോഹിലും, കൺവീനർ അമിത് ചാവ്ഡയുമാണ്.
മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി സുരേഷ് മേത്തയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഗുജറാത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെ താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിന് മെച്ചപ്പെടാൻ സാധ്യതകളുണ്ട്. എന്നാൽ അതിന് ജനങ്ങളിലേക്ക് ഇറങ്ങിച്ചെല്ലേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. രാഹുൽ ഗാന്ധിക്ക് ഗുജറാത്തിൽ കോൺഗ്രസ് ശക്തമാകണമെന്ന് ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിലും, അതിന് ശക്തമായ ഒരു സൈന്യവും അതിനെ നയിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു സേനാധിപനും വേണമെന്ന് ഹരീഷ് ഝാലയെ ഉദ്ധരിച്ച് ബിബിസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. നിലവിൽ ഗുജറാത്ത് കോൺഗ്രസിന് ഇത് രണ്ടും ഇല്ലെന്നും, പോരാളിയായ ഒരു നേതാവിനെയാണ് അവർക്ക് ആവശ്യമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. സംഘടനയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ ആവശ്യമായ സാമ്പത്തിക ശേഷി കോൺഗ്രസിനില്ലെന്നതും ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്.
ഒരുകാലത്ത് കോൺഗ്രസിന്റെ ശക്തമായ അടിത്തറയായിരുന്ന സേവാദളിന്റെയും വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയുടെയും അവസ്ഥ ഇന്ന് ഗുജറാത്തിൽ ദയനീയമാണ്. എങ്കിലും, കോൺഗ്രസ് അടുത്തിടെ ആരംഭിച്ച പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലെയും പദയാത്രകൾക്ക് പിന്നിൽ സേവാദളാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. 2019ൽ 35 വർഷത്തിനു ശേഷം സേവാദളിന്റെ ഒരു സമ്മേളനം നടന്നു. നിലവിൽ ഗുജറാത്തിൽ 2000 സേവാദൾ പ്രവർത്തകരുണ്ടെങ്കിലും, പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായി പ്രതിബദ്ധതയുള്ള ശക്തരായ പ്രവർത്തകർ 500 പേർ മാത്രമാണ്. ഈ എണ്ണം 5000 ആയി ഉയർത്തുകയാണ് അവരുടെ ആദ്യ ലക്ഷ്യം.
1985ലാണ് ഗുജറാത്തിൽ കോൺഗ്രസ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സീറ്റുകൾ നേടിയത് – 182ൽ 149 സീറ്റുകൾ. എന്നാൽ 1990ൽ ചിമൻ ഭായ് പട്ടേൽ ജനതാദൾ രൂപീകരിച്ചതോടെ കോൺഗ്രസ് 33 സീറ്റുകളിലേക്ക് കൂപ്പുകുത്തി. ഇതേ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിജെപി 67 സീറ്റുകൾ നേടി ഗുജറാത്തിൽ ശക്തമായ സാന്നിധ്യമറിയിച്ചു. 1995ൽ ബിജെപി ആദ്യമായി സംസ്ഥാനത്ത് പൂർണ്ണ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ (121 സീറ്റുകൾ) സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം കോൺഗ്രസ് படிப்பടിയായി ദുർബലമായി. 2017ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാട്ടിദാർ പ്രക്ഷോഭവും ഹാർദിക് പട്ടേൽ, ജിഗ്നേഷ് മേവാനി, അൽപേഷ് താക്കൂർ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണവിരുദ്ധ വികാരവും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും കോൺഗ്രസിന് 77 സീറ്റുകൾ നേടാനേ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ.
ബിജെപി 99 സീറ്റുകളോടെ കഷ്ടിച്ച് സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. എന്നാൽ ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കോൺഗ്രസിന് ശക്തമായ പ്രതിപക്ഷമായി ഉയരാനുള്ള അവസരം നൽകിയെങ്കിലും, പാർട്ടിയിലെ ഗ്രൂപ്പിസം രൂക്ഷമായി. പിന്നീട് ഹാർദിക് പട്ടേൽ, അൽപേഷ് താക്കൂർ തുടങ്ങിയ നേതാക്കൾ പാർട്ടി വിട്ടുപോയി. 2012 മുതൽ 2023 വരെ 45 ലധികം കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരും എംപിമാരും പാർട്ടി വിട്ടത് 2022ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനെ 17 സീറ്റുകളിലേക്ക് തളർത്തി. ഇത് ഗുജറാത്ത് ചരിത്രത്തിലെ കോൺഗ്രസിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടിയായിരുന്നു.
ഗുജറാത്തിൽ ആം ആദ്മി പാർട്ടിയുടെ വളർച്ചയും കോൺഗ്രസിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. 2022ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അഞ്ച് സീറ്റുകൾ നേടിയ എഎപി, കോൺഗ്രസിന്റെ വോട്ട് ബാങ്കിൽ കാര്യമായ വിള്ളൽ വീഴ്ത്തി. നിലവിൽ കോൺഗ്രസിന് വിജയിച്ച 17 എംഎൽഎമാരിൽ 12 പേർ മാത്രമാണ് ഉള്ളത്. 2009ൽ ലോക്സഭയിൽ 11 എംപിമാർ ഉണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസിന് 2014ലും 2019ലും ഒരു സീറ്റ് പോലും നേടാനായില്ല.
2024ൽ ഒരു സീറ്റ് ലഭിച്ചത് നേരിയ ആശ്വാസമാണ്. കഴിഞ്ഞ മാസം നടന്ന തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെയുള്ള 68 മുനിസിപ്പാലിറ്റികളിൽ ഒരെണ്ണം മാത്രമാണ് കോൺഗ്രസിന് നേടാനായത്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, 64 വർഷത്തിനു ശേഷമുള്ള ഈ സുപ്രധാന സമ്മേളനം ഗുജറാത്തിൽ കോൺഗ്രസിന് ഒരു വഴിത്തിരിവാകുമോ എന്ന് കാത്തിരുന്ന് കാണേണ്ടതാണ്.
