ഡോ. ജോർജ് എം. കാക്കനാട്
ഹൂസ്റ്റൺ: ഇറാനുമായി നിലനിൽക്കുന്ന യുദ്ധത്തിൽ അടുത്തതായി സ്വീകരിക്കേണ്ട നടപടികളെച്ചൊല്ലി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെന്യാമിൻ നെതന്യാഹുവും വീണ്ടും തർക്കത്തിലായതായി റിപ്പോർട്ട്. ഒരു മണിക്കൂർ നീണ്ടുനിന്ന, തികച്ചും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു ഫോൺ കോളിനിടെ, ഇറാനെതിരെ വീണ്ടും വ്യോമാക്രമണം ആരംഭിക്കണമെന്ന് ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും വീണ്ടും ആയുധമെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ് നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് ഒരു അവസരം കൂടി നൽകണമെന്നാണ് ട്രംപ് വാശിപിടിച്ചത്.
ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് അനുസരിച്ച്, കഴിഞ്ഞ ചൊവ്വാഴ്ച നടന്ന ഈ ‘കഠിനമായ’ ഫോൺ കോളിൽ ഇറാനുമായി ഒരു പുതിയ കരാറിലെത്തുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളെക്കുറിച്ച് ട്രംപും നെതന്യാഹുവും സംസാരിച്ചു. ഈ സംഭാഷണത്തിന് ശേഷം നെതന്യാഹുവിന്റെ ‘തലയ്ക്ക് തീപിടിച്ച അവസ്ഥയിലായിരുന്നു’ (അത്രയധികം പരിഭ്രാന്തനായിരുന്നു) എന്ന് ചില വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചു.
ട്രംപ്-നെതന്യാഹുമാരുടെ ‘കഠിനമായ’ ഫോൺ കോൾ
നെതന്യാഹുവുമായുള്ള ദീർഘവും സങ്കീർണ്ണവുമായ ആ സംഭാഷണത്തിനിടയിൽ, യുദ്ധം ഔദ്യോഗികമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ഒപ്പുവെക്കേണ്ട ഒരു ‘ഉദ്ദേശ്യപത്രം’ തയ്യാറാക്കാൻ മധ്യസ്ഥരായ ഖത്തറും പാകിസ്താനും ശ്രമിച്ചുവരികയാണെന്ന് ട്രംപ് അദ്ദേഹത്തെ അറിയിച്ചു.
ഈ പത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ച ശേഷം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നതും ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ ചർച്ചകൾ നടത്തുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും 30 ദിവസത്തെ സമയം ലഭിക്കുമെന്ന് ആക്സിയോസ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇസ്രായേൽ വൃത്തങ്ങൾ നൽകുന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ഇറാൺ യുദ്ധത്തിൽ ഇനി മുന്നോട്ട് പോകേണ്ട വഴികളെക്കുറിച്ച് ഇരുനേതാക്കൾക്കും ഇടയിൽ വിയോജിപ്പുകളുണ്ടായിരുന്നു. അതേസമയം, ഫോൺ കോളിന് ശേഷം ബിബി അസ്വസ്ഥനായിരുന്നു എന്ന് ചില യുഎസ് വൃത്തങ്ങളും സ്ഥിരീകരിച്ചു.
ട്രംപും ബിബിയും തമ്മിൽ നടന്ന ആ ഫോൺ കോളിനെക്കുറിച്ച് നെതന്യാഹുവിന് വലിയ ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നതായി വാഷിംഗ്ടണിലെ ഇസ്രായേൽ അംബാസഡർ യുഎസ് ജനപ്രതിനിധികളോട് പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നാൽ എംബസി വക്താവ് ഈ പ്രസ്താവന നിഷേധിക്കുകയും, സ്വകാര്യ സംഭാഷണങ്ങളെക്കുറിച്ച് അംബാസഡർ പ്രതികരിക്കാറില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.
റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, മുൻപത്തെ ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തിൽ, ചർച്ചകളുടെ മുൻ ഘട്ടങ്ങളിലും നെതന്യാഹു അതീവ ഉത്കണ്ഠാകുലനായിരുന്നു എന്ന് രണ്ട് സ്രോതസ്സുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ മറ്റൊരു വൃത്തം പറഞ്ഞത്, “ബിബി എപ്പോഴും ആശങ്കാകുലനാണ്” എന്നാണ്.
‘ഞാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് എന്തും ബിബി ചെയ്യും’: ഇറാൺ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ട്രംപ്
നെതന്യാഹുവുമായി വിയോജിപ്പുകളുണ്ടെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവരുമ്പോഴും, ഇറാൺ വിഷയത്തിലുള്ള പദ്ധതികളിൽ തങ്ങൾ ഇരുവർക്കും ഒരേ നിലപാടാണെന്നാണ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെടുന്നത്.
മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിക്കവെ, ഇറാൺ യുദ്ധത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ താൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് എന്തും നെതന്യാഹു ചെയ്യുമെന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. തങ്ങൾ തമ്മിൽ നല്ലൊരു ബന്ധമാണ് ഉള്ളതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇറാന്റെ കാര്യത്തിൽ താൽക്കാലികമായ അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, യുദ്ധത്തിലുടനീളം ഇരുനേതാക്കളും കൃത്യമായ ഏകോപനത്തോടെയാണ് മുന്നോട്ട് പോയത്.
കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ കോസ്റ്റ് ഗാർഡ് അക്കാദമിയിൽ സംസാരിക്കവെ, “നമ്മൾ മുന്നോട്ട് പോയി ഇത് അവസാനിപ്പിക്കുകയാണോ, അതോ അവർ ഏതെങ്കിലും രേഖയിൽ ഒപ്പുവെക്കാൻ പോവുകയാണോ എന്നത് മാത്രമാണ് ഇനി അറിയേണ്ടത്. നമുക്ക് നോക്കാം എന്താണ് സംഭവിക്കുക എന്ന്,” ട്രംപ് പറഞ്ഞു.
പിന്നീട്, യുഎസും ഇറാനും തമ്മിൽ ഒരു കരാർ ഉറപ്പിക്കുന്നതിനും അല്ലെങ്കിൽ യുദ്ധം പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനും ഇടയിലുള്ള ഒരു അതിർവരമ്പിലാണ് ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്നതെന്ന് പ്രസിഡന്റ് വ്യക്തമാക്കി.
യുഎസ്-ഇറാൺ ചർച്ചകൾ ഇപ്പോൾ എവിടെ എത്തിനിൽക്കുന്നു?
ഖത്തർ, സൗദി അറേബ്യ, യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് തുടങ്ങിയ ഗൾഫ് സഖ്യകക്ഷികളുടെ അഭ്യർത്ഥനയെത്തുടർന്ന്, ഇറാനെതിരെ ‘സ്ലെഡ്ജ്ഹാമർ’ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്ത സൈനിക ആക്രമണ പദ്ധതികൾ തൽക്കാലം നിർത്തിവെച്ചിരിക്കുകയാണെന്ന് ഈ ആഴ്ച ആദ്യം ട്രംപ് പറഞ്ഞിരുന്നു.
പോരാട്ടത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള ഒരു നിർദ്ദേശം പരിഷ്കരിക്കുന്നതിനായി പാകിസ്താൻ, ഖത്തർ, സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി, ഈജിപ്ത് എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുദിവസങ്ങളായി ശ്രമിച്ചുവരികയാണെന്ന് ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഖത്തർ അടുത്തിടെ പരിഷ്കരിച്ച ഒരു കരട് നിർദ്ദേശം യുഎസുമായും ഇറാനുമായും പങ്കുവെച്ചതായി രണ്ട് അറബ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഒരു ഇസ്രായേലി വൃത്തവും ആക്സിയോസിനോട് പറഞ്ഞു.
എന്നിരുന്നാലും, ഖത്തറിന്റേതായി സ്വതന്ത്രമായ ഒരു നിർദ്ദേശവുമില്ലെന്നും, അതിനുപകരം നേരത്തെ പാകിസ്താൻ പിന്തുണച്ച കരട് നിർദ്ദേശത്തിലെ വിയോജിപ്പുകൾ പരിഹരിക്കാനാണ് ദോഹ ശ്രമിക്കുന്നതെന്നും മറ്റൊരു സ്രോതസ്സ് വ്യക്തമാക്കി.
പുതുക്കിയ നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് ഇറാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി ചർച്ച നടത്തുന്നതിനായി ഖത്തർ പ്രതിനിധികൾ ഈ ആഴ്ച ആദ്യം ടെഹ്റാനിലേക്ക് യാത്ര തിരിച്ചിരുന്നതായി ഒരു അറബ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പറഞ്ഞു.
പാകിസ്താന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങളെ ഖത്തർ മുൻപും ഇപ്പോഴും പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടെന്നും, മേഖലയുടെയും ജനങ്ങളുടെയും നന്മയ്ക്കായി സംഘർഷം ലഘൂകരിക്കാനാണ് തങ്ങൾ നിരന്തരം വാദിക്കുന്നതെന്നും ഒരു ഖത്തറി നയതന്ത്രജ്ഞൻ പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെ 14 ഇന നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ചർച്ചകൾ തുടരുന്നതെന്നും മധ്യസ്ഥ പ്രക്രിയയെ സഹായിക്കാൻ പാകിസ്താൻ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി ടെഹ്റാനിലുണ്ടെന്നും ഇറാൺ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അറിയിച്ചു. ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ മന്ത്രി നടത്തുന്ന രണ്ടാമത്തെ സന്ദർശനമാണിത്.
ചർച്ചകൾ മുന്നോട്ട് പോകണമെങ്കിൽ ഇറാനിയൻ കപ്പലുകൾക്കെതിരെയുള്ള ‘കടൽക്കൊള്ള’ അമേരിക്ക അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും മരവിപ്പിച്ച ഇറാനിയൻ ഫണ്ടുകൾ വിട്ടുകൊടുക്കണമെന്നും ഇറാൺ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് പറഞ്ഞു. അതോടൊപ്പം ഇസ്രായേൽ ലെബനനിലെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ആവശ്യപ്പെട്ടു. ആക്സിയോസ് റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഇറാൺ ഈ പുതിയ കരട് നിർദ്ദേശം അംഗീകരിക്കുമോ അതോ അവരുടെ നിലവിലുള്ള നിലപാടിൽ കാര്യമായ മാറ്റം വരുത്തുമോ എന്ന കാര്യം ഇപ്പോഴും അനിശ്ചിതത്വത്തിലാണെന്ന് മൂന്ന് സ്രോതസ്സുകളും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
