പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ കഴിഞ്ഞ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിന്നിരുന്ന നയതന്ത്ര അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ ഇപ്പോൾ വിനാശകരമായ ഒരു യുദ്ധത്തിന്റെ വക്കിലെത്തി നിൽക്കുകയാണ്. ദീർഘകാലമായി തുടരുന്ന വാക്പോരുകൾ കേവലം നയതന്ത്ര തർക്കങ്ങൾക്കപ്പുറം നേരിട്ടുള്ള സൈനിക ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് വഴിമാറുമോ എന്ന ആശങ്കയിലാണ് ലോകം.
ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് തയ്യിബ് ഉർദുഗാനും തമ്മിലുള്ള വ്യക്തിപരമായ വൈരാഗ്യവും രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങളും ഇരുരാജ്യങ്ങളെയും സംവാദത്തിന്റെ മേശയിൽ നിന്നും യുദ്ധക്കളത്തിന്റെ മുനമ്പിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുന്നു. ഗസ്സയിലെ സംഘർഷങ്ങളും കുർദിഷ് വംശജരെക്കുറിച്ചുള്ള ആരോപണങ്ങളും ഈ ബന്ധത്തിലെ വിള്ളലുകൾ വർദ്ധിപ്പിച്ചു. നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പാതിവഴിയിൽ നിലയ്ക്കുകയും വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾ പൂർണമായും വിച്ഛേദിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യം മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ സന്തുലിതാവസ്ഥയെ സാരമായി ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഇരുരാജ്യങ്ങളിലെയും ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ വിദേശനയത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. നെതന്യാഹു തന്റെ തീവ്ര വലതുപക്ഷ വോട്ടർമാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ തുർക്കിയെ ഒരു ശത്രുവായി ചിത്രീകരിക്കുമ്പോൾ, ഇസ്ലാമിക ലോകത്തിന്റെ നേതൃത്വം അവകാശപ്പെടുന്ന ഉർദുഗാൻ ഫലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ ഇസ്രായേലിനെതിരെ കടുത്ത നിലപാടാണ് സ്വീകരിക്കുന്നത്.
ഇസ്രായേലിന്റെ തന്ത്രപ്രധാന രേഖകളിൽ തുർക്കിയെ ഒരു ‘ശത്രുരാജ്യം’ എന്ന് പരസ്യമായി വിശേഷിപ്പിച്ചു തുടങ്ങിയത് ഈ ബന്ധത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ ആഴം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇരുപക്ഷത്തെയും നേതാക്കൾ തങ്ങളുടെ അനുയായികളെ ആവേശം കൊള്ളിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന തീപ്പൊരി പ്രസംഗങ്ങൾ പ്രായോഗിക നയതന്ത്രത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്.
സൈനികമായ ഒരു പൂർണ യുദ്ധത്തിന് സാധ്യത കുറവാണെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുമ്പോഴും സിറിയ, സൈപ്രസ്, കിഴക്കൻ മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഭൂരാഷ്ട്രീയ മത്സരം മുറുകുകയാണ്. പരസ്പരം പ്രതിരോധിക്കാനായി ഇരുപക്ഷവും സഖ്യകക്ഷികളെ തേടുകയും തന്ത്രപ്രധാനമായ ഇടങ്ങളിൽ സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥർക്കിടയിൽ തെറ്റിദ്ധാരണകൾ ഒഴിവാക്കാനായി അസർബൈജാൻ പോലുള്ള വേദികളിൽ ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ കടുത്ത ഭാഷ ഈ ശ്രമങ്ങളെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്നു. മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലെ ഗ്യാസ് പര്യവേഷണവും സിറിയയിലെ സൈനിക വിന്യാസവും രണ്ട് രാജ്യങ്ങളെയും അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു ഏറ്റുമുട്ടലിലേക്ക് നയിക്കാൻ പര്യാപ്തമായ ഘടകങ്ങളാണെന്ന് ബിബിസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
ഏതെങ്കിലും സാഹചര്യത്തിൽ ഒരു കടൽ മാർഗ്ഗമുള്ള സഹായ വിതരണത്തിനിടയിലോ സിറിയൻ ആകാശത്തോ വെച്ച് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും സൈനികർ മുഖാമുഖം വന്നാൽ അത് വലിയൊരു ദുരന്തത്തിന് വഴിവെക്കും. ഗസ്സയിലേക്ക് പോകുന്ന തുർക്കി കപ്പലുകളെ ഇസ്രായേൽ നാവികസേന തടയാൻ ശ്രമിച്ചാൽ അത് സ്വയം പ്രതിരോധത്തിനായി വെടിയുതിർക്കാൻ തുർക്കിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചേക്കാം.
ഇത്തരം ചെറിയ സംഭവങ്ങൾ പോലും ഒരു പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറാനുള്ള സാധ്യത വിദഗ്ധർ തള്ളിക്കളയുന്നില്ല. എന്നിരുന്നാലും, തുർക്കിയുടെ നാറ്റോ അംഗത്വവും അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധവും ഒരു പരിധിവരെ ഇസ്രായേലിനെ പിന്നോട്ട് വലിക്കുന്നുണ്ട്. ആധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങളും അത്യാധുനിക ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യയുമുള്ള രണ്ട് സൈന്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം ലോക സാമ്പത്തിക ക്രമത്തെത്തന്നെ പിടിച്ചുലയ്ക്കാൻ ശേഷിയുള്ളതാണ്.
ഇസ്രായേലിലെ ചില രാഷ്ട്രീയ കേന്ദ്രങ്ങൾ തുർക്കിയെ ‘പുതിയ ഇറാൻ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായിട്ടുണ്ട്. ഇറാനെപ്പോലെ ഇസ്രായേലിനെ ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് തുർക്കി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും ഹമാസിനും മറ്റും നൽകുന്ന പിന്തുണയാണ് ഇസ്രായേലിനെ ചൊടിപ്പിക്കുന്നത്.
എന്നാൽ തുർക്കി പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായി പുലർത്തുന്ന സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ ഇറാന്റെ സാഹചര്യത്തിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്. തുർക്കിയെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ഇത്തരം താരതമ്യങ്ങൾ നടത്തപ്പെടുന്നതെന്നാണ് തുർക്കി വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത്. പാശ്ചാത്യ മാധ്യമങ്ങളിൽ വരുന്ന വാർത്തകൾ പലതും ഇസ്രായേൽ പക്ഷപാതപരമാണെന്നും തങ്ങളെ മനഃപൂർവ്വം പ്രതിക്കൂട്ടിലാക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്നും തുർക്കി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
