ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത പോരാട്ടത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവ് ഉണ്ടായിരിക്കുകയാണ്. തങ്ങളുടെ വിവാദപരമായ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണ പദ്ധതി അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് നിർത്തിവെക്കാമെന്ന് ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു. അമേരിക്ക ഏർപ്പെടുത്തിയ കടുത്ത സാമ്പത്തിക, നാവിക ഉപരോധങ്ങൾ ഇറാനെ തളർത്തിയതിന്റെ സൂചനയായാണ് ഈ വാഗ്ദാനത്തെ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
എന്നാൽ ഇറാന്റെ ഈ അഞ്ച് വർഷത്തെ വാഗ്ദാനം അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം കുറഞ്ഞത് 20 വർഷത്തേക്കെങ്കിലും മരവിപ്പിക്കണമെന്ന കർശന നിലപാടിലാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ്. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികൾ പൂർണ്ണമായും ഇല്ലാതാക്കാതെ ഉപരോധം പിൻവലിക്കില്ലെന്ന് അമേരിക്ക വ്യക്തമാക്കി. ഹർമുസ് കടലിടുക്കിൽ അമേരിക്കൻ നാവികസേന ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധം ഇറാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ തകർത്തിരിക്കുകയാണ്. ഇറാന്റെ നടപടികളെ സാമ്പത്തിക ഭീകരവാദം എന്നാണ് യുഎസ് വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇറാന് മേലുള്ള സമ്മർദ്ദം ഇനിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന സൂചനയാണ് വാഷിംഗ്ടൺ നൽകുന്നത്.
ആണവ കരാറിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കം മുറുകുന്നതിനിടെ ഇറാന്റെ ഈ വിട്ടുവീഴ്ചാ നീക്കം ലോകരാജ്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെയാണ് കാണുന്നത്. എന്നാൽ ട്രംപ് ഭരണകൂടം കൂടുതൽ ദീർഘകാലത്തേക്കുള്ള ഉറപ്പാണ് ഇറാനിൽ നിന്ന് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. ഇറാന്റെ ആണവ ശേഷി എന്നന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കുക എന്നതാണ് ഇതിലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
മേഖലയിൽ ഇസ്രായേലും ഈ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് പൂർണ്ണ പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ എണ്ണ വരുമാനം തടയുന്നതിലൂടെ ഭീകരവാദ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുള്ള ഫണ്ടിംഗ് നിർത്താൻ കഴിയുമെന്ന് അമേരിക്ക കരുതുന്നു. ട്രംപിന്റെ നയങ്ങൾ ഇറാനെ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് നിർബന്ധിതരാക്കുന്നു എന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 20 വർഷത്തെ മരവിപ്പിക്കൽ എന്ന അമേരിക്കയുടെ ആവശ്യം ഇറാൻ അംഗീകരിക്കുമോ എന്നത് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല. തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതി സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കാണെന്നാണ് ടെഹ്റാൻ അവകാശപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം ഇറാന്റെ വാദങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും വിശ്വസിക്കാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല.
ഹർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഉപരോധം മൂലം ആഗോള എണ്ണ വിപണിയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ ഇറാൻ ചർച്ചകൾക്ക് താല്പര്യം കാണിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അമേരിക്കൻ നിബന്ധനകൾ കടുപ്പമേറിയതാണ്. ഒരു ദീർഘകാല പരിഹാരമാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
ഇറാൻ പ്രതിനിധികൾ അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി രഹസ്യമായി ചർച്ച നടത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സൂചനകളുണ്ട്. എന്നാൽ പരസ്യമായി ഇരു രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധം ഇറാൻ ജനതയെയും ഭരണകൂടത്തെയും ഒരേപോലെ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഈ തർക്കം ഏത് ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുമെന്നത് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നു. 20 വർഷത്തെ ആണവ മരവിപ്പിക്കൽ എന്ന ആവശ്യത്തിൽ ട്രംപ് വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകില്ലെന്ന് ഉറപ്പാണ്. ഇത് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാന നീക്കങ്ങളെ ബാധിക്കുമോ എന്ന് കണ്ടറിയണം.
