മരണം എന്നത് എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും അനിവാര്യമായ അവസാനമാണ്. എന്നാൽ, ഈ ലോകത്തിൽ നിന്ന് യാത്രയാകുമ്പോൾ നമ്മുടെ ശരീരത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് തലച്ചോറിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നമുക്ക് പരിമിതമായ അറിവേയുള്ളൂ. നാഡീവ്യൂഹത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞയായ ജിമോ ബോർജിഗിൻ നടത്തിയ ചില കണ്ടെത്തലുകൾ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകളെ തിരുത്തിക്കുറിക്കുകയാണ്. 

ഹൃദയം നിലച്ചാലും തലച്ചോറിന് പ്രവർത്തിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നും, മരണസമയത്ത് തലച്ചോറിൽ അസാധാരണമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്നും അവർ പറയുന്നു. ഏകദേശം ഒരു ദശാബ്ദം മുമ്പ് യാദൃശ്ചികമായിട്ടാണ് ബോർജിഗിന് ഈ വിഷയത്തിൽ ശ്രദ്ധ പതിപ്പിക്കാൻ അവസരം ലഭിച്ചത്. പിന്നീട്, അവരുടെ ഗവേഷണം മരണസമയത്തെ തലച്ചോറിൻ്റെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ തേടുന്നതിലേക്ക് വഴിതിരിഞ്ഞു.

അമേരിക്കയിലെ മിഷിഗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ശരീരത്തെയും തലച്ചോറിനെയും കുറിച്ചുള്ള ഘടനയെക്കുറിച്ച് പഠിപ്പിക്കുന്ന ഡോ. ബോർജിഗിൻ, തൻ്റെ ഗവേഷണത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം മരണസമയത്ത് തലച്ചോറിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് കണ്ടെത്തുക എന്നതായിരുന്നു. ഈ അന്വേഷണത്തിൽ അവർ കണ്ടെത്തിയ കാര്യങ്ങൾ പലപ്പോഴും അവരുടെ മുൻധാരണകൾക്ക് വിപരീതമായിരുന്നു. മരണം എന്നത് വെറും ഒരു നിശ്ചലാവസ്ഥയാണെന്ന പൊതുധാരണയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതായിരുന്നു അവരുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ.

ഹൃദയവും തലച്ചോറും തമ്മിൽ അഭേദ്യമായ ബന്ധമാണുള്ളത്. തലച്ചോറിന് ശരിയായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ ധാരാളം ഓക്സിജൻ ആവശ്യമാണ്. ഹൃദയം രക്തം പമ്പ് ചെയ്യുന്നത് നിലച്ചാൽ, ശരീരത്തിലെ മറ്റ് അവയവങ്ങളെപ്പോലെ തലച്ചോറിലേക്കും ഓക്സിജൻ എത്തുന്നത് തടസ്സപ്പെടും. നാഡിമിടിപ്പ് ഇല്ലാത്ത ഒരാളെ ദീർഘനേരം ഹൃദയസ്തംഭനത്തിന് ശേഷം മരിച്ചതായി കണക്കാക്കുന്നത് ഈ കാരണത്താലാണ്. ഈ അവസ്ഥയെ ‘കാർഡിയാക് അറസ്റ്റ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 

എന്നാൽ, ഹൃദയം നിലച്ചാൽ തലച്ചോറും തൽക്ഷണം നിശ്ചലമാകുമോ? പൊതുവായി ശാസ്ത്രലോകം വിശ്വസിച്ചിരുന്നത് ഒരാൾ പ്രതികരിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തലച്ചോറ് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല എന്നാണ്. അവർക്ക് സംസാരിക്കാനോ, എഴുന്നേൽക്കാനോ, ഇരിക്കാനോ സാധിക്കാത്തതുകൊണ്ട് തലച്ചോറ് നിഷ്ക്രിയമാണെന്ന് കരുതപ്പെട്ടു. ഹൃദയം രക്തം പമ്പ് ചെയ്യാത്തതിനാൽ ഓക്സിജൻ തലച്ചോറിലേക്ക് എത്താത്തതുകൊണ്ട് തന്നെ തലച്ചോറ് പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല എന്ന് കരുതുന്നതിൽ തെറ്റില്ല. എന്നാൽ, ഡോ. ബോർജിഗിൻ്റെ ഗവേഷണ ഫലങ്ങൾ ഈ ധാരണയെ പൂർണ്ണമായും തിരുത്തിക്കുറിച്ചു.

2013-ൽ എലികളിൽ നടത്തിയ ഒരു പഠനത്തിൽ ഗവേഷകർ ഞെട്ടിക്കുന്ന കണ്ടെത്തലുകളാണ് നടത്തിയത്. എലികളുടെ ഹൃദയം നിലച്ചതിന് ശേഷം അവരുടെ തലച്ചോറിലെ ചില രാസവസ്തുക്കളുടെ അളവിൽ പെട്ടെന്നുള്ള വർദ്ധനവ് അവർ കണ്ടെത്തി. സന്തോഷം നൽകുന്ന രാസവസ്തുവായ സെറോടോണിൻ്റെ അളവ് 60 മടങ്ങ് വർദ്ധിച്ചു. ഡോപാമിൻ്റെ അളവ് 40 മുതൽ 60 മടങ്ങ് വരെയും, ജാഗ്രത നൽകുന്ന നോറെപിനെഫ്രിൻ്റെ അളവ് 100 മടങ്ങ് വരെയും വർദ്ധിച്ചതായി അവർ കണ്ടെത്തി. 

ഒരു സാധാരണ ജീവിയുടെ ശരീരത്തിൽ ഇത്രയധികം അളവിൽ ഈ രാസവസ്തുക്കൾ കാണാൻ സാധ്യമല്ല എന്ന് ഡോ. ബോർജിഗിൻ പറയുന്നു. 2015-ൽ അവരുടെ ഗവേഷണ സംഘം മരിക്കുന്ന എലികളുടെ തലച്ചോറിനെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു പഠനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ രണ്ട് പഠനങ്ങളിലും, 100 ശതമാനം എലികളുടെ തലച്ചോറിലും അസാധാരണമായ ഉയർന്ന പ്രവർത്തനം അവർ നിരീക്ഷിച്ചു. തലച്ചോറ് അസാധാരണമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും വളരെ സജീവമായ അവസ്ഥയിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു എന്ന് ഡോ. ബോർജിഗിൻ വിശദീകരിക്കുന്നു.

2023-ൽ, ഡോ. ബോർജിഗിൻ കോമയിലായിരുന്നതും ലൈഫ് സപ്പോർട്ടിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്നതുമായ നാല് രോഗികളെക്കുറിച്ച് ഒരു സുപ്രധാന ഗവേഷണം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഈ രോഗികളുടെ തലച്ചോറിൻ്റെ പ്രവർത്തനം നിരീക്ഷിക്കാൻ അവരുടെ തലയിൽ പ്രത്യേക ഇലക്ട്രോഡുകൾ ഘടിപ്പിച്ചിരുന്നു. നാല് രോഗികളും മരണത്തിലേക്ക് അടുക്കുകയായിരുന്നു. ഡോക്ടർമാരും കുടുംബാംഗങ്ങളും അവരെ രക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഉറപ്പായപ്പോൾ, അവരെ മരിക്കാൻ അനുവദിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ബന്ധുക്കളുടെ സമ്മതത്തോടെ അവരെ ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്ന വെൻ്റിലേറ്ററുകൾ ഓഫ് ചെയ്തു. 

ഗവേഷകർ കണ്ടെത്തിയത് ഈ നാല് രോഗികളിൽ രണ്ടുപേരുടെ തലച്ചോറ് വെൻ്റിലേറ്റർ ഓഫ് ചെയ്തതിന് ശേഷവും വളരെ സജീവമായിരുന്നു എന്നാണ്. അവരുടെ തലച്ചോറ് ഇപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു. മാത്രമല്ല, തലച്ചോറിലെ ഏറ്റവും വേഗതയേറിയ തരംഗങ്ങളായ ഗാമാ തരംഗങ്ങളും അവർക്ക് കാണാൻ കഴിഞ്ഞു. ഈ തരംഗങ്ങൾ സങ്കീർണ്ണമായ വിവരങ്ങളും ഓർമ്മകളും പ്രോസസ്സ് ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്നു. ഒരു രോഗിയുടെ തലച്ചോറിൻ്റെ ഇരുവശത്തുമുള്ള ടെമ്പറൽ ലോബുകളിൽ കൂടുതൽ പ്രവർത്തനം കണ്ടെത്തി. ടെമ്പറൽ ലോബ് നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള ലോകം മനസ്സിലാക്കാൻ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന തലച്ചോറിൻ്റെ ഭാഗമാണ്.

തലച്ചോറിൻ്റെ വലത് ഭാഗത്തുള്ള ടെമ്പോറോപരീറ്റൽ ജംഗ്ഷൻ മറ്റുള്ളവരുടെ വികാരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നതിനും സഹാനുഭൂതി അനുഭവിക്കുന്നതിനും വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു ഭാഗമാണെന്ന് ഡോ. ബോർജിഗിൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഹൃദയസ്തംഭനത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടവരും മരണത്തെ അതിജീവിച്ചവരുമായ പല രോഗികളും പിന്നീട് കൂടുതൽ നല്ല മനുഷ്യരായി മാറുന്നതായി കാണാം. അവർക്ക് മറ്റുള്ളവരോട് കൂടുതൽ സഹാനുഭൂതി തോന്നാൻ തുടങ്ങുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. മരണാസന്നരായ വ്യക്തികളിൽ കണ്ട ഗാമാ തരംഗങ്ങളും ടെമ്പറൽ ലോബിലെ ഉയർന്ന പ്രവർത്തനവും ഓർമ്മകളും അനുഭവങ്ങളും തലച്ചോറിൽ മിന്നിമറയുന്നതിൻ്റെ സൂചനയായിരിക്കാം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

ജിമോ ബോർജിഗിൻ്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ മരണം എന്ന പ്രതിഭാസത്തെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ കാഴ്ചപ്പാടുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു. ഹൃദയം നിലച്ചാലും തലച്ചോറിന് കുറച്ചുനേരം കൂടി സജീവമായിരിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നും, ആ സമയത്ത് അസാധാരണമായ അനുഭവങ്ങളിലൂടെ വ്യക്തി കടന്നുപോവാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്നും ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ പഠനങ്ങൾ ഈ വിഷയത്തിൽ ആവശ്യമാണെങ്കിലും, ബോർജിഗിൻ്റെ കണ്ടെത്തലുകൾ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയമായ അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് പുതിയൊരു ദിശാബോധം നൽകുന്നു എന്നതിൽ സംശയമില്ല.