അമേരിക്കയും ജർമ്മനിയും തമ്മിലുള്ള പതിറ്റാണ്ടുകൾ നീണ്ട പ്രതിരോധ ബന്ധത്തിൽ അഭൂതപൂർവമായ വിള്ളലുകൾ വീഴ്ത്തിക്കൊണ്ട്, ജർമ്മനിയിൽ നിന്ന് അയ്യായിരത്തോളം സൈനികരെ പിൻവലിക്കാനുള്ള പെന്റഗണിന്റെ തീരുമാനം ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്. വെറുമൊരു സൈനിക പുനർക്രമീകരണം എന്നതിലുപരി, നിലവിലെ ഇറാൻ സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് വാഷിംഗ്ടണും ബെർലിനും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിഫലനമായാണ് ഈ നീക്കം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ജർമ്മൻ ചാൻസലർ ഫ്രീഡ്രിക്ക് മെർസ് അമേരിക്കയുടെ ഇറാൻ നയത്തെ പരസ്യമായി വിമർശിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെയാണ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഈ നിർണ്ണായക ഉത്തരവ് വന്നിരിക്കുന്നത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. വരും മാസങ്ങളിൽ നടപ്പിലാക്കാൻ പോകുന്ന ഈ പിന്മാറ്റം ആഗോള സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളിലും നാറ്റോയുടെ കെട്ടുറപ്പിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്ന് വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
ജർമ്മൻ ചാൻസലർ ഫ്രീഡ്രിക്ക് മെർസും അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റും തമ്മിലുള്ള വ്യക്തിപരമായ ഭിന്നതയാണ് ഈ നാടകീയമായ തീരുമാനത്തിലേക്ക് നയിച്ച പ്രധാന ഘടകം. ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധത്തിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് കൃത്യമായ എക്സിറ്റ് സ്ട്രാറ്റജി ഇല്ലെന്നും ചർച്ചകളിൽ ഇറാൻ അമേരിക്കയെ അപമാനിക്കുകയാണെന്നും മെർസ് പ്രസ്താവിച്ചിരുന്നു. സഖ്യകക്ഷിയായ ജർമ്മനിയുടെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടായ ഈ വിമർശനം വാഷിംഗ്ടണെ ചൊടിപ്പിച്ചു. ഇസ്രായേൽ-ഇറാൻ യുദ്ധത്തിൽ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളെ വേണ്ടത്ര സഹായിക്കുന്നില്ലെന്ന ട്രംപിന്റെ പരാതിക്ക് പിന്നാലെയാണ് ഈ സൈനിക പിന്മാറ്റം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. തങ്ങളുടെ താത്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ സൈനിക സാന്നിധ്യം തുടരുന്നതിൽ അർത്ഥമില്ലെന്ന കർക്കശമായ നിലപാടാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ് ഇപ്പോൾ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ 1945-ലാണ് ജർമ്മനിയിൽ അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം ആരംഭിക്കുന്നത്. നാസി ജർമ്മനിയുടെ പതനത്തിന് ശേഷം രാജ്യം പുനർനിർമ്മിക്കാനും പിന്നീട് ശീതയുദ്ധകാലത്ത് സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് പശ്ചിമ യൂറോപ്പിനെ സംരക്ഷിക്കാനും ഈ സൈനിക താവളങ്ങൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമായിരുന്നു. ഒരു കാലത്ത് പതിനാറ് ലക്ഷത്തോളം സൈനികർ ജർമ്മനിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിൽ, ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ അത് രണ്ടര ലക്ഷമായി ചുരുങ്ങി. 1949-ൽ നാറ്റോ രൂപീകരിച്ചതോടെ ജർമ്മനിയിലെ അമേരിക്കൻ താവളങ്ങൾ വെറുമൊരു അധിനിവേശ സേന എന്നതിലുപരി പാശ്ചാത്യ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ കോട്ടയായി മാറി. ബെർലിൻ മതിൽ തകർന്ന ശേഷവും ഈ സാന്നിധ്യം തുടർന്നത് യൂറോപ്പിലെ അമേരിക്കൻ സ്വാധീനം നിലനിർത്താനായിരുന്നു.
നിലവിൽ ജർമ്മനിയിൽ മുപ്പതിനായിരത്തിലധികം അമേരിക്കൻ സൈനികർ സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നുണ്ട്. കേവലം ജർമ്മനിയുടെ അതിർത്തി കാക്കുക എന്നതിലുപരി, ആഫ്രിക്കയിലും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും നടത്തുന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങളുടെ സിരാകേന്ദ്രമാണ് ജർമ്മനി. സ്റ്റുട്ട്ഗാർട്ടിലെ യുഎസ് യൂറോപ്യൻ കമാൻഡ്, റാംസ്റ്റൈൻ എയർ ബേസ്, ലാൻഡ്സ്റ്റുളിലെ അത്യാധുനിക സൈനിക ആശുപത്രി എന്നിവ അമേരിക്കയുടെ ആഗോള സൈനിക തന്ത്രങ്ങളിൽ ഒഴിവാക്കാനാവാത്തവയാണ്. ഇറാഖിലും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലും പരിക്കേൽക്കുന്ന സൈനികർക്ക് ചികിത്സ നൽകുന്നതും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലേക്കുള്ള ചരക്ക് നീക്കങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതും ഇവിടെ നിന്നാണ്. കൂടാതെ, റഷ്യക്കെതിരെയുള്ള പ്രതിരോധത്തിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്കൻ ആണവ മിസൈലുകളും ജർമ്മനിയിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ജർമ്മനിയിൽ നിന്നുള്ള ഈ ഭാഗികമായ പിന്മാറ്റം മറ്റ് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ ഇറ്റലിയിലും സ്പെയിനിലും സമാനമായ രീതിയിൽ ബാധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനങ്ങളോട് വിയോജിക്കുന്ന സഖ്യകക്ഷികൾക്കുള്ള മുന്നറിയിപ്പായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ഇതിനെ കാണുന്നത്. സൈനിക നീക്കങ്ങളിൽ സഹകരിക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നത് അമേരിക്കയുടെ സൈനിക ചെലവ് കുറയ്ക്കുമെങ്കിലും അത് റഷ്യയെപ്പോലുള്ള എതിരാളികൾക്ക് യൂറോപ്പിൽ കൂടുതൽ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാൻ അവസരം നൽകിയേക്കാം. അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസ്സിലെ പല നേതാക്കളും ഈ നീക്കത്തെ ‘അപകടകരമായ സാഹസം’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. സഖ്യകക്ഷികളുടെ വിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ ആഗോള നേതൃത്വത്തിന് തിരിച്ചടിയായേക്കും.
