ഇറാൻറെ ഏറ്റവും മാരകമായ ആയുധങ്ങളിലൊന്നായ ഷാഹെദ്-136 (Shahed-136) ഡ്രോണുകളുടെ ഉത്പാദനം അമേരിക്കൻ-ഇസ്രായേൽ വ്യോമാക്രമണങ്ങളെത്തുടർന്ന് കുറഞ്ഞതായി അന്താരാഷ്ട്ര രഹസ്യാന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ ആക്രമണങ്ങൾക്കിടയിലും ഉത്പാദനം പൂർണ്ണമായും നിർത്താൻ ഇറാന് കഴിയില്ലെന്നാണ് സൂചന. ലളിതമായ സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന ഈ ഡ്രോണുകൾ ചെറിയ വർക്ക്ഷോപ്പുകളിൽ പോലും നിർമ്മിക്കാൻ സാധിക്കുമെന്നതാണ് ഇറാന് അനുകൂലമായ ഘടകം. ഇതിനോടകം രണ്ടായിരത്തിലധികം ഷാഹെദ് ഡ്രോണുകൾ ഇറാൻ യുദ്ധത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ഗൾഫ് മേഖലയിലെ എണ്ണ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കും വിമാനത്താവളങ്ങൾക്കും നേരെ വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്താൻ ഈ ഡ്രോണുകൾക്ക് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വേഗത കുറഞ്ഞതാണെങ്കിലും വലിയ തോതിൽ ഒന്നിച്ച് വിക്ഷേപിക്കുന്നത് പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ തകിടം മറിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത പ്രതിരോധ മിസൈലുകളെക്കാൾ ചിലവ് കുറഞ്ഞതാണ് ഈ ഡ്രോണുകൾ എന്നത് ഇറാന്റെ തന്ത്രപരമായ മേൽക്കൈ ഉറപ്പാക്കുന്നു. ഡ്രോൺ ഉത്പാദന കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യം വെച്ചാണ് അമേരിക്ക പ്രധാനമായും ആക്രമണം നടത്തുന്നത്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാന്റെ ആയുധ ശേഖരം തകർക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് പിന്നാലെയാണ് പല നിർമ്മാണ കേന്ദ്രങ്ങളും തകർക്കപ്പെട്ടത്. എങ്കിലും വികേന്ദ്രീകൃതമായ രീതിയിൽ ഡ്രോണുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത് തുടരാൻ ഇറാന് സാധിക്കുന്നുണ്ട്. ഫൈബർ ഗ്ലാസ് ബോഡിയും ലളിതമായ മോട്ടോറുകളും ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇവ നിർമ്മിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വലിയ ഫാക്ടറികളുടെ അഭാവത്തിലും ഇവയുടെ നിർമ്മാണം സാധ്യമാണ്. ഇറാന്റെ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ ഉത്പാദനം ഏതാണ്ട് നിലച്ച മട്ടാണെങ്കിലും ഡ്രോൺ രംഗത്ത് അവർ ഇപ്പോഴും സജീവമാണ്.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് സമീപം വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെയും ഷാഹെദ് ഡ്രോണുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ആക്രമണം നടക്കുന്നുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളിൽ തായ്ലൻഡ്, ലൈബീരിയൻ കപ്പലുകൾക്ക് നേരെ ഇത്തരം ഡ്രോണുകൾ പ്രയോഗിച്ചതായി ഇറാൻ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ്സ് സ്ഥിരീകരിച്ചിരുന്നു. ദുബായ് വിമാനത്താവളത്തിന് സമീപവും ഡ്രോൺ ആക്രമണം ഉണ്ടായത് വ്യോമഗതാഗതത്തെ ബാധിച്ചു. ഇറാന്റെ പക്കൽ ഇനിയും വലിയ തോതിൽ ഡ്രോണുകൾ സ്റ്റോക്കുണ്ടെന്നാണ് യൂറോപ്യൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നൽകുന്ന വിവരം.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ യുദ്ധം കടുക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യ വലിയൊരു ആയുധമായാണ് ഇറാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇസ്രായേലിന്റെ അയൺ ഡോം (Iron Dome) പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ ഈ ഡ്രോണുകൾ വലിയ രീതിയിൽ പരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. യുദ്ധത്തിന്റെ ചിലവ് കുറയ്ക്കാനും അതേസമയം വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്താനും ഡ്രോണുകൾ സഹായിക്കുന്നു. ഇറാന്റെ മിസൈൽ ശേഖരത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഇതിനോടകം ഉപയോഗിച്ചുകഴിഞ്ഞു അല്ലെങ്കിൽ തകർക്കപ്പെട്ടു.
അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും തങ്ങളുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഡ്രോണുകളുടെ ബാഹുല്യം വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ചരക്ക് നീക്കത്തെയും എണ്ണ വിതരണത്തെയും ഈ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഡ്രോൺ നിർമ്മാണത്തിനാവശ്യമായ ചെറിയ ഭാഗങ്ങൾ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് എത്തിക്കുന്നത് തടയാൻ അമേരിക്ക ഉപരോധങ്ങൾ കർശനമാക്കി. എങ്കിലും രഹസ്യ പാതകളിലൂടെ ഇവ എത്തിക്കാൻ ഇറാന് സാധിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.
വരും ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് സൈനിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഇറാന്റെ സൈനിക ശേഷിയെ തളർത്താൻ അമേരിക്കൻ വ്യോമസേന കൂടുതൽ ശക്തമായ നീക്കങ്ങൾ നടത്തിയേക്കും. അതേസമയം ഷാഹെദ് ഡ്രോണുകൾ പോലുള്ള ചീപ്പ് ആയുധങ്ങൾ ആധുനിക യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളെപ്പോലും മാറ്റിമറിക്കുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം അവസാനിക്കാത്ത പക്ഷം ഡ്രോൺ ഭീഷണി ലോകത്തിന് വലിയൊരു തലവേദനയായി തുടരും.
