ഇറാനിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ അതീവ സങ്കീർണ്ണമായി മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത നേതാവായ മോജ്തബ ഖമേനിയെ ഭരണത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിൽ നിന്ന് മാറ്റിനിർത്തി ഇസ്‌ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് അഥവാ ഐആർജിസി (IRGC) അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാനിലെ സൈനിക മേധാവിത്വം പോലെ ഇറാനിലും സൈനിക-സുരക്ഷാ വിഭാഗം ഭരണത്തിൽ മേൽക്കൈ നേടുന്ന കാഴ്ചയാണ് ഇപ്പോൾ കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനെ പൂർണ്ണമായും അവഗണിച്ച് സൈനിക നേതൃത്വം സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതായിട്ടാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

രാജ്യത്തെ ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങളിൽ ഐആർജിസിയുടെ പിടിമുറുകുന്നത് ഇറാൻ ഒരു സൈനിക ഭരണകൂടമായി മാറുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയാണെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്കിയാൻ രാഷ്ട്രീയമായി ഒതുക്കപ്പെടുകയും, സുരക്ഷാ ഏജൻസികൾ രാജ്യത്തിന്റെ നിർണ്ണായക അധികാര കേന്ദ്രമായി മാറുകയും ചെയ്തതോടെ ഇറാൻ പാകിസ്ഥാൻ മോഡലിലേക്കാണോ നീങ്ങുന്നതെന്ന വലിയ ചോദ്യം ഉയരുകയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ നയതന്ത്ര തീരുമാനങ്ങളിലും സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിലും സൈനിക മേധാവികൾക്ക് ലഭിച്ച അമിതാധികാരം ജനാധിപത്യപരമായ എല്ലാ ചട്ടക്കൂടുകളെയും തകർക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ്.

പരമോന്നത നേതാവായ മോജ്തബ ഖമേനി ഇപ്പോൾ എവിടെയാണെന്ന കാര്യത്തിൽ പോലും വ്യക്തതയില്ലെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന വിവരം. ചില വൃത്തങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഒളിവിലാണെന്നും, അദ്ദേഹത്തെ പുറംലോകവുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ അനുവദിക്കാത്ത തരത്തിൽ ഒരു സുരക്ഷാ വലയത്തിനുള്ളിലാണെന്നും പറയുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഐആർജിസി കമാൻഡർമാരാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണചക്രം തിരിക്കുന്നത്. ഖമേനിയെ ഒരു പാവയാക്കി മാറ്റി നിർത്തി സൈന്യം ഭരണകൂടത്തെ തങ്ങളുടെ ചൊൽപ്പടിക്ക് നിർത്തുകയാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

ഇറാൻ-അമേരിക്ക സംഘർഷം പാരമ്യത്തിലെത്തിയ ഈ ഘട്ടത്തിൽ, സൈനിക നേതൃത്വത്തിന്റെ ഈ അധികാരാരോഹണം മേഖലയിലെ സ്ഥിതിഗതികളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കും. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ ആശങ്കയാണ് ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ജനാധിപത്യപരമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഭരണകൂടത്തിന് പകരം ഒരു സുരക്ഷാ സേനയുടെ ആധിപത്യം ഇറാനിൽ എന്തെല്ലാം വിപത്തുകൾക്ക് വഴിതുറക്കുമെന്ന ഭയവും ശക്തമാണ്. സൈന്യം ഭരണത്തിൽ ഇടപെടുന്നത് പാകിസ്ഥാനെപ്പോലെ വലിയ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്കും ആഭ്യന്തര അരക്ഷിതാവസ്ഥയിലേക്കും ഇറാനെ നയിക്കുമോ എന്നാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.