ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സമാധാന ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെ അയൽരാജ്യമായ പാകിസ്ഥാൻ കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. നിലവിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യവ്യാപകമായ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ കൂടുതൽ കാലത്തേക്ക് നീട്ടാൻ പാകിസ്ഥാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചു. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ തുടരുന്നത് പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പായിരിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടവുമായി ഇറാൻ നടത്തിയ ചർച്ചകളിൽ ധാരണയാകാത്തതാണ് ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണം. ഇന്ധനവില വർദ്ധനയും വ്യാപാര മേഖലയിലെ മാന്ദ്യവും പാകിസ്ഥാന് വലിയ തിരിച്ചടിയായി. വിദേശനാണ്യ ശേഖരത്തിലുണ്ടായ കുറവ് നികത്താൻ സർക്കാർ കർശന നടപടികളിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണ്.
പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ശരീഫിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ ചേർന്ന ഉന്നതതല യോഗത്തിലാണ് ചെലവ് ചുരുക്കൽ നടപടികൾ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചത്. സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ വിദേശയാത്രകൾക്കും പുതിയ വാഹനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നതിനും നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവശ്യസാധനങ്ങൾ ഒഴികെയുള്ളവയുടെ ഇറക്കുമതിക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തി വിദേശനാണ്യം ലാഭിക്കാനാണ് നീക്കം.
രാജ്യത്തെ പണപ്പെരുപ്പം റെക്കോർഡ് വേഗതയിൽ ഉയരുന്നത് സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളെ പട്ടിണിയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളുടെയും മരുന്നുകളുടെയും വില കുതിച്ചുയരുന്നത് വലിയ തോതിലുള്ള ജനരോഷത്തിന് കാരണമായിട്ടുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം ലഭിക്കാത്തതും പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഇറാനുമായുള്ള അതിർത്തി വഴിയുള്ള വ്യാപാരം തടസ്സപ്പെട്ടത് പാകിസ്ഥാനിലെ വ്യാപാരികളെയും ദുരിതത്തിലാക്കി. അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾ ഭയന്ന് ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള ഇന്ധന ഇറക്കുമതി പാകിസ്ഥാൻ കുറച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇത് രാജ്യത്തെ ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണമാവുകയും വ്യവസായ ശാലകൾ അടച്ചുപൂട്ടാൻ ഇടയാക്കുകയും ചെയ്തു.
ഐഎംഎഫ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികളിൽ നിന്ന് വായ്പ ലഭിക്കണമെങ്കിൽ കൂടുതൽ കർശനമായ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കേണ്ടി വരും. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി വൈദ്യുതി നിരക്കും നികുതിയും ഇനിയും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ സർക്കാർ നിർബന്ധിതരാകും. സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കുന്ന ഈ നടപടികൾ വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചേക്കാം.
പശ്ചിമേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം മെച്ചപ്പെടാതെ പാകിസ്ഥാന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ തിരിച്ചുകയറില്ലെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ചൈനയിൽ നിന്നുള്ള നിക്ഷേപം കുറഞ്ഞതും ആഗോള വിപണിയിലെ അനിശ്ചിതത്വവും സ്ഥിതിഗതികൾ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നു. വരും മാസങ്ങളിൽ പാകിസ്ഥാനിലെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി കൂടുതൽ മോശമാകാനാണ് സാധ്യത.
