ഇസ്രായേലും അമേരിക്കയുമായുള്ള യുദ്ധം കൊടുമ്പിരിക്കൊള്ളുന്നതിനിടെ ഇറാൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കറൻസി നോട്ട് പുറത്തിറക്കി. പത്ത് ദശലക്ഷം (ഒരു കോടി) റിയാൽ മൂല്യമുള്ള പുതിയ ബാങ്ക് നോട്ടാണ് ഇറാൻ സെൻട്രൽ ബാങ്ക് അവതരിപ്പിച്ചത്. രാജ്യത്തെ പണപ്പെരുപ്പം നിയന്ത്രണാതീതമായതോടെയാണ് ഇത്തരമൊരു കടുത്ത നടപടിയിലേക്ക് അധികൃതർ നീങ്ങിയത്.
ഇറാൻ നേരിടുന്ന കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ ആഴമാണ് ഈ പുതിയ കറൻസി വ്യക്തമാക്കുന്നത്. യുദ്ധം കാരണം ഇറാനിയൻ റിയാലിന്റെ മൂല്യം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ കുത്തനെ ഇടിഞ്ഞിരുന്നു. നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങൾ വാങ്ങാൻ പോലും വലിയ കെട്ട് നോട്ടുകൾ കൊണ്ടുപോകേണ്ട അവസ്ഥയിലാണ് നിലവിൽ ഇറാൻ ജനത. ആണവനിലയങ്ങൾക്കും സൈനിക താവളങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങൾ ഇറാന്റെ ഉൽപ്പാദന മേഖലയെ തകർത്തു. വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയ ഉപരോധങ്ങളും എണ്ണ കയറ്റുമതിയിലെ ഇടിവും പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കി. ഇതോടെയാണ് വലിയ മൂല്യമുള്ള നോട്ടുകൾ അച്ചടിക്കാൻ സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനെതിരെ കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇറാന്റെ വരുമാന മാർഗ്ഗങ്ങൾ തടയുന്നതിലൂടെ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ് ഇറാനിലെ കമ്പോളങ്ങളിൽ ഇപ്പോൾ ദൃശ്യമാകുന്നത്. പത്ത് ദശലക്ഷം റിയാലിന്റെ നോട്ടുകൾ വിപണിയിലെത്തുന്നതോടെ പണമിടപാടുകൾ എളുപ്പമാകുമെന്നാണ് ബാങ്ക് അധികൃതരുടെ അവകാശവാദം. എന്നാൽ ഇത് പണപ്പെരുപ്പം വീണ്ടും വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കാരണമാകുമെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. സാധനങ്ങളുടെ വില സാധാരണക്കാർക്ക് താങ്ങാവുന്നതിലും അപ്പുറമായി കഴിഞ്ഞു.
ഇറാനിലെ ബാങ്കുകൾക്ക് മുന്നിൽ പണത്തിനായി ജനങ്ങളുടെ വലിയ ക്യൂവാണ് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ ഇടപാടുകൾ പലയിടത്തും തടസ്സപ്പെട്ടത് ജനങ്ങളെ കൂടുതൽ ദുരിതത്തിലാക്കി. പുതിയ നോട്ട് പുറത്തിറക്കിയത് കൊണ്ട് മാത്രം പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരമാകില്ലെന്ന് പ്രതിപക്ഷം ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. പലസ്തീനിലെയും ലെബനനിലെയും സായുധ സംഘങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ വലിയ തുക ഇറാൻ ചിലവഴിക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് ആഭ്യന്തര വികസനത്തെയും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയെയും ബാധിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. യുദ്ധം നീണ്ടുപോകുന്നത് ഇറാനെ പൂർണ്ണമായ സാമ്പത്തിക തകർച്ചയിലേക്ക് നയിക്കുമെന്ന് നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നു.
യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ഇറാന്റെ ഈ സാമ്പത്തിക നീക്കങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചു വരികയാണ്. റഷ്യയുമായുള്ള ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾക്കും ഈ കറൻസി മാറ്റം ബാധകമാകും. വരും ദിവസങ്ങളിൽ റിയാലിന്റെ മൂല്യം ഇനിയും ഇടിയാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് സൂചനകൾ. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താൻ ഇറാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും യുദ്ധ സാഹചര്യം അതിന് തടസ്സമാകുന്നു. ഭക്ഷണ സാധനങ്ങൾക്കും മരുന്നുകൾക്കും പോലും കടുത്ത ക്ഷാമമാണ് രാജ്യത്ത് അനുഭവപ്പെടുന്നത്. പുതിയ കറൻസി ജനങ്ങളുടെ കയ്യിലെത്തുമ്പോഴേക്കും അതിന്റെ മൂല്യം വീണ്ടും കുറയാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
