228 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ 2009-ലെ വിമാനാപകടത്തിൽ എയർ ഫ്രാൻസും വിമാന നിർമ്മാതാക്കളായ എയർബസും കുറ്റക്കാരാണെന്ന് പാരീസ് അപ്പീൽ കോടതി കണ്ടെത്തി. റിയോ ഡി ജനീറോയിൽ നിന്ന് പാരീസിലേക്ക് വരികയായിരുന്ന എഎഫ് 447 വിമാനം അറ്റ്ലാൻ്റിക് സമുദ്രത്തിൽ തകർന്നുവീണ സംഭവത്തിലാണ് ഈ നിർണായക വിധി. എട്ടാഴ്ച നീണ്ടുനിന്ന വിചാരണയ്ക്ക് ശേഷമാണ് കോടതി വ്യാഴാഴ്ച അന്തിമ വിധി പ്രഖ്യാപിച്ചത്. അപകടത്തിന് പൂർണ്ണമായും ഉത്തരവാദികൾ ഈ രണ്ട് കമ്പനികളാണെന്ന് കോടതി വ്യക്തമാക്കി. 2023 ഏപ്രിലിൽ മറ്റൊരു കോടതി ഇവരെ കുറ്റവിമുക്തരാക്കിയിരുന്നു. ഈ വിധിയാണ് ഇപ്പോൾ അപ്പീൽ കോടതി തിരുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ഫ്രഞ്ച് വ്യോമയാന ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തമായിരുന്നു ഇത്. 38,000 അടി (11,580 മീറ്റർ) ഉയരത്തിൽ വെച്ച് കൊടുങ്കാറ്റിൽപ്പെട്ട വിമാനം നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ട് കടലിലേക്ക് പതിക്കുകയായിരുന്നു. 12 ജീവനക്കാരും 216 യാത്രക്കാരും ഉൾപ്പെടെ വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന 228 പേരും അപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 10,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററോളം വിസ്തൃതിയിൽ കടലിനടിയിൽ നടത്തിയ ദീർഘമായ തിരച്ചിലിനൊടുവിലാണ് വിമാനത്തിൻ്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്. മാസങ്ങൾ നീണ്ട തിരച്ചിലിന് ശേഷം 2011-ലാണ് വിമാനത്തിൻ്റെ ബ്ലാക്ക് ബോക്സ് ലഭിച്ചത്.
കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് എയർ ഫ്രാൻസിനും എയർബസിനും നിയമപ്രകാരമുള്ള പരമാവധി പിഴയായ 2,25,000 യൂറോ (ഏകദേശം 2,61,720 ഡോളർ / 1,94,500 പൗണ്ട്) വീതം അടയ്ക്കാൻ കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. വിധി കേൾക്കാൻ ഫ്രാൻസ്, ബ്രസീൽ, ജർമ്മനി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഇരകളുടെ ബന്ധുക്കൾ കോടതിയിൽ എത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇത്രയും വലിയൊരു ദുരന്തത്തിന് കാരണക്കാരായവർക്ക് ലഭിച്ച ഈ പിഴത്തുക നാമമാത്രമാണെന്ന് കുടുംബാംഗങ്ങൾ വിമർശിച്ചു. അതേസമയം, കോടതി വിധിയെ എഎഫ് 447 ഇരകളുടെ കൂട്ടായ്മയുടെ പ്രസിഡൻ്റ് ഡാനിയേൽ ലാമി സ്വാഗതം ചെയ്തു. കുടുംബങ്ങൾ അനുഭവിച്ച വേദനയെ നീതിന്യായ വ്യവസ്ഥ ഒടുവിൽ അംഗീകരിച്ചുവെന്ന് അപകടത്തിൽ മകൻ നഷ്ടപ്പെട്ട അവർ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ വിധിക്കെതിരെ ജുഡീഷ്യൽ പുനഃപരിശോധനയ്ക്ക് അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് എയർബസ് വ്യക്തമാക്കി.
കഴിഞ്ഞ നവംബറിൽ നടന്ന അന്തിമ വാദത്തിനിടെ, കമ്പനികളുടെ പെരുമാറ്റം അംഗീകരിക്കാൻ കഴിയാത്തതാണെന്ന് ഡെപ്യൂട്ടി പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ കോടതിയിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. യാതൊരു അടിസ്ഥാനവുമില്ലാത്ത വാദങ്ങളാണ് കമ്പനികൾ ഉന്നയിക്കുന്നതെന്നും അവർ ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ഇരു കമ്പനികളും തങ്ങൾക്കെതിരായ കുറ്റാരോപണങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് നിഷേധിക്കുകയാണ് ചെയ്തത്.
തെക്കേ അമേരിക്കൻ തീരത്ത് നിന്ന് 700 മൈലിലധികം (1127 കിലോമീറ്റർ) അകലെ അറ്റ്ലാൻ്റിക് സമുദ്രത്തിലെ വിദൂര ഭാഗത്താണ് വിമാനം തകർന്നുവീണത്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ രക്ഷാപ്രവർത്തനവും മൃതദേഹങ്ങൾ കണ്ടെത്തുന്നതും വളരെ സങ്കീർണ്ണമായിരുന്നു. അപകടത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം ഫ്രഞ്ച് സർക്കാരും മൃതദേഹങ്ങൾ വീണ്ടെടുക്കുന്ന ദൗത്യം ബ്രസീലിയൻ സേനയുമാണ് നിർവ്വഹിച്ചത്. തിരച്ചിലിൻ്റെ ആദ്യ 26 ദിവസങ്ങളിൽ 51 മൃതദേഹങ്ങൾ കണ്ടെടുത്തു. പലരും സീറ്റുകളിൽ ബെൽറ്റ് ധരിച്ച നിലയിലായിരുന്നു.
അപകടത്തിൽ മരിച്ച 40-കാരനായ എൻജിനീയർ നെൽസൺ മരീഞ്ഞോ ഫിൽഹോയുടെ മൃതദേഹം രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ് സംസ്കരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതെന്ന് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പിതാവ് 2019-ൽ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു. റിയോ ഡി ജനീറോ വിമാനത്താവളത്തിൽ നിന്ന് വിമാനം പുറപ്പെടുന്നതിന് തൊട്ടുമുൻപ് അവസാനമായാണ് നെൽസൺ വിമാനത്തിൽ കയറിയതെന്ന് എയർ ഫ്രാൻസ് ജീവനക്കാർ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു.
33 വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള യാത്രക്കാരാണ് വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്നത്. ഇതിൽ 61 ഫ്രഞ്ച് പൗരന്മാരും, 58 ബ്രസീലുകാരും, 26 ജർമ്മൻ പൗരന്മാരും, അഞ്ച് ബ്രിട്ടീഷുകാരും, മൂന്ന് ഐറിഷ് പൗരന്മാരും, രണ്ട് അമേരിക്കക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. അവധിക്കാലം ആഘോഷിക്കാൻ ബ്രസീലിലെത്തിയ 11 വയസ്സുകാരനായ അലക്സാണ്ടർ ജോറോയ് എന്ന ബ്രിട്ടീഷ് വിദ്യാർഥിയും കൊല്ലപ്പെട്ടവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഫ്രാൻസ് വഴിയായിരുന്നു ഇവരുടെ മടക്കയാത്ര.
അപകടത്തിൽ മരിച്ച മൂന്ന് ഐറിഷ് വനിതകളും ഡോക്ടർമാരായിരുന്നു. കൗണ്ടി ഡൗണിൽ നിന്നുള്ള ഈത്ന വാൾസ്, ഡബ്ലിനിൽ നിന്നുള്ള ജെയ്ൻ ഡീസി, കൗണ്ടി ടിപ്പററിയിൽ നിന്നുള്ള ആഷ്ലിങ് ബട്ലർ എന്നിവരാണ് ബ്രസീലിലെ അവധിക്കാലം കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങവെ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ബ്രസീലിയൻ രാജകുടുംബാംഗമായ പെഡ്രോ ലൂയിസ് ഡി ഓർലിയൻസ് ഇ ബ്രാഗൻസയും (26) അപകടത്തിൽ മരിച്ചു.
216 യാത്രക്കാരിൽ 126 പുരുഷന്മാരും 82 സ്ത്രീകളും ഏഴ് കുട്ടികളും ഒരു നവജാത ശിശുവും ഉണ്ടായിരുന്നു. 12 ജീവനക്കാരിൽ ഒരാളൊഴികെ ബാക്കിയെല്ലാവരും ഫ്രാൻസിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. വിമാനം പറത്തിയ പൈലറ്റിന് 11,000 മണിക്കൂർ പറക്കൽ പരിചയമുണ്ടായിരുന്നെന്നും ഇതിൽ 1,700 മണിക്കൂർ ഇതേ വിമാനത്തിലായിരുന്നെന്നും എയർ ഫ്രാൻസ് അപകടസമയത്ത് ഇറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. 2009 ഏപ്രിൽ 16-നായിരുന്നു വിമാനത്തിൻ്റെ അവസാനത്തെ അറ്റകുറ്റപ്പണി പരിശോധന നടന്നത്.
