അഹമ്മദാബാദിൽ 260 പേരുടെ മരണത്തിനിടയാക്കിയ എയർ ഇന്ത്യ വിമാനാപകടം നടന്നിട്ട് ഇന്ന് ഒരു വർഷം തികയുന്നു. എന്നാൽ, തങ്ങളുടെ പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ മൃതദേഹാവശിഷ്ടങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി തിരിച്ചറിയാൻ സാധിക്കാതെ ദുരന്തത്തിൽപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബങ്ങൾ ഇപ്പോഴും നിയമപോരാട്ടത്തിലും കടുത്ത മാനസിക വിഷമത്തിലുമാണ്. യു. കെയിൽ താമസിക്കുന്ന മിതൻ പട്ടേൽ എന്ന യുവാവിന്റെ അനുഭവം ഈ ദാരുണമായ അവസ്ഥയുടെ നേർച്ചിത്രമാണ്.

കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇതേ ദിവസമായിരുന്നു അഹമ്മദാബാദിൽ നിന്നും ലണ്ടനിലേക്ക് പുറപ്പെട്ട എയർ ഇന്ത്യ വിമാനം ടേക്ക്-ഓഫ് ചെയ്ത് വെറും 32 സെക്കൻഡുകൾക്കകം തകർന്നുവീണത്. വിമാനത്തിലുണ്ടായിരുന്ന 241 പേരും വിമാനം വീണ സ്ഥലത്തുണ്ടായിരുന്ന 19 പേരും ഉൾപ്പെടെ 260 പേരാണ് ഈ വലിയ വിമാനാപകടത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഒരാൾ മാത്രമാണ് ഈ അപകടത്തിൽ അദ്ഭുതകരമായി രക്ഷപ്പെട്ടത്.

പെട്ടിക്കുള്ളിൽ മറ്റൊരു അപരിചിതന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ!

അപകടത്തിൽ മരിച്ച ലണ്ടൻ സ്വദേശികളായ അശോക് പട്ടേൽ, ശോഭന പട്ടേൽ എന്നിവരുടെ മൃതദേഹാവശിഷ്ടങ്ങൾ യു. കെയിൽ തിരിച്ചെത്തിക്കാൻ മകൻ മിതൻ പട്ടേലിന് ഒരു ആഴ്ചയിലധികം കാത്തിരിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു. എന്നാൽ ലണ്ടനിലെത്തിച്ച മൃതദേഹങ്ങൾ ലണ്ടൻ പൊലീസ് സിടി സ്കാനിംഗിന് വിധേയമാക്കിയപ്പോഴാണ് ഞെട്ടിക്കുന്ന യാഥാർഥ്യം പുറത്തുവന്നത്. മിതന്റെ അമ്മ ശോഭന പട്ടേലിന്റെ മൃതദേഹമടങ്ങിയ പെട്ടിയിൽ മറ്റൊരു അപരിചിതനായ പുരുഷന്റെ അസ്ഥികൂടത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ കൂടി കലർന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തി. അമ്മയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ മാത്രം വേർതിരിച്ചു തരണമെന്ന് മിതൻ ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനകൾക്കായി ഒരു മാസത്തോളമാണ് മാതാപിതാക്കളുടെ അന്ത്യകർമ്മങ്ങൾ ഈ കുടുംബത്തിന് നീട്ടിവെക്കേണ്ടി വന്നത്.

ഈ പെട്ടിയിൽ കണ്ടെത്തിയ അപരിചിതനെ ഒരു വർഷമായിട്ടും തിരിച്ചറിയാൻ സാധിച്ചിട്ടില്ല. മരിച്ച വ്യക്തിയെ തിരിച്ചറിയാനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈപ്പത്തി അടയാളങ്ങളും ഡി. എൻ. എ സാമ്പിളുകളും ഇന്ത്യയിലേക്ക് അയച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഒരു വർഷമായിട്ടും ഇന്ത്യൻ അധികൃതരിൽ നിന്നും വിവരങ്ങളൊന്നും ലഭ്യമായിട്ടില്ലെന്ന് യു. കെ. കൊറോണർ ഫിയോണ വിൽകോക്സ് പറഞ്ഞു.

മകൻ ഫിയോംഗലിന് പകരം ലഭിച്ചത് 70 വയസ്സുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീയുടെ മൃതദേഹം

സമാനമായ മറ്റൊരു ദാരുണമായ വീഴ്ചയും ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. അപകടത്തിൽ മരിച്ച 39 വയസ്സുകാരനായ തന്റെ മകൻ ഫിയോംഗൽ ഗ്രീൻലൊ-മീക്കിന്റെ മൃതദേഹമാണെന്ന് കരുതി യു. കെ. സ്വദേശിനിയായ അമാൻഡ ഡോണഗെ നാട്ടിലെത്തിച്ചത് വാസുബെൻ നരേന്ദ്രസിൻഹ് രാജ് എന്ന 70 വയസ്സുള്ള ഇന്ത്യൻ സ്ത്രീയുടെ മൃതദേഹാവശിഷ്ടങ്ങളായിരുന്നു. അമാൻഡ ഇപ്പോഴും തന്റെ മകന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്കായി തിരച്ചിൽ തുടരുകയാണ്.

ദുരന്തം ബാധിക്കപ്പെട്ട കുടുംബങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഹാജരാകുന്ന അഭിഭാഷകൻ ജെയിംസ് ഹീലി-പ്രാറ്റ് അധികൃതരുടെ നിലപാടിനെതിരെ ശക്തമായി രംഗത്തെത്തി. “ഇത്രയും വലിയ ദുരന്തത്തിൽ വെല്ലുവിളികൾ സ്വാഭാവികമാണ്, എന്നാൽ അധികൃതർക്ക് സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉണ്ടായേ തീരൂ. ഒരു വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും ഇന്ത്യയിലെ ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ പോലും ഇതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ല. ഇത് തികഞ്ഞ അനാസ്ഥയാണ്,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനകളിലെ പാളിച്ചകളും പുതിയ മാർഗരേഖയും

അഞ്ച് ഫുട്ബോൾ മൈതാനങ്ങളുടെ അത്രയും വലിയ പ്രദേശത്ത് (37,000 ചതുരശ്ര മീറ്റർ) വിമാനത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ചിതറിക്കിടന്നിരുന്നതും, മൃതദേഹങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി കരിഞ്ഞുപോയതുമാണ് തിരിച്ചറിയൽ പ്രക്രിയ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയതെന്ന് ദുരന്തസ്ഥലത്ത് സേവനമനുഷ്ഠിച്ച ഫോറൻസിക് വിദഗ്ദ്ധൻ ഡോ. ദീപക് വെങ്കിടേഷ് പറഞ്ഞു. ദുരന്തത്തിൽ മരിച്ചവരിൽ 90% പേരുടെയും മൃതദേഹങ്ങൾ വെന്തുരുകിയ നിലയിലായിരുന്നുവെന്ന് ഇന്ത്യയുടെ നാഷണൽ ഡിസാസ്റ്റർ മാനേജ്‌മെന്റ് അതോറിറ്റി (NDMA) വ്യക്തമാക്കുന്നു. കടുത്ത ചൂടിൽ വിരലടയാളങ്ങളും മുഖസാദൃശ്യവും പൂർണ്ണമായി നഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. അക്കാലത്ത് രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിനായിരുന്നു മുൻഗണനയെന്നും, അതുകൊണ്ട് തന്നെ മൃതദേഹാവശിഷ്ടങ്ങൾ പരസ്പരം കലർന്നുപോകുന്ന സാഹചര്യം ഉണ്ടായതായും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

“പോരാട്ടം തുടരും”

ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം യു. കെ. അധികൃതരുമായി സഹകരിക്കുന്നുണ്ടെന്നും കൃത്യമായ മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിച്ചാണ് മൃതദേഹങ്ങൾ കൈമാറിയതെന്നും മുൻപ് അറിയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, നിലവിലെ ഗുരുതര വീഴ്ചകളെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കാൻ ഗുജറാത്തിലെ ആശുപത്രിയോ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയമോ യു. കെ. വിദേശകാര്യ ഓഫീസോ നിലവിൽ തയ്യാറായിട്ടില്ല.

“എന്റെ പോരാട്ടം തുടരും, എന്റെ അമ്മയ്ക്ക് പകരം മറ്റാരുടെയോ ശരീരഭാഗങ്ങളാണ് വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയത്,” മിതൻ പട്ടേൽ വേദനയോടെ പറയുന്നു. രാത്രികളിൽ മാതാപിതാക്കളുടെ പഴയ വീഡിയോകൾ കണ്ട് കണ്ണീർ വാർക്കുന്ന മിതൻ, തന്റെ മാതാപിതാക്കളുടെ ആത്മാവിനോട് ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ നീതിയാണ് ഈ നിയമപോരാട്ടമെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു. “ഞാൻ മരിച്ച് മുകളിൽ ചെന്ന് മാതാപിതാക്കളെ കാണുമ്പോൾ, ‘മകനേ, നിന്നെ ഓർത്ത് ഞങ്ങൾ അഭിമാനിക്കുന്നു, ഞങ്ങളുടെ വേർപാടിന് ശേഷം നിനക്കാവുന്നതെല്ലാം നീ ചെയ്തു’ എന്ന് അവർ എന്നോട് പറയണം, അതിനാണ് എന്റെ ഈ പോരാട്ടം,” മിതൻ പറഞ്ഞു നിർത്തി.