ലോകത്തെ വിറപ്പിക്കുന്ന രണ്ട് വൻശക്തികളായ അമേരിക്കയും ചൈനയും ഇറാൻ വിഷയത്തിൽ പുതിയ ധാരണയിലെത്തിയിരിക്കുന്നു. ബീജിംഗിൽ നടന്ന ട്രംപ്-ഷി ജിൻപിംഗ് ഉച്ചകോടിക്ക് ശേഷമാണ് ലോകരാജ്യങ്ങൾ ഉറ്റുനോക്കിയിരുന്ന ഈ പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായത്. ഇറാൻ ഒരിക്കലും ആണവായുധം സ്വന്തമാക്കാൻ പാടില്ലെന്ന കാര്യത്തിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും യോജിപ്പിലെത്തിയതായി വൈറ്റ് ഹൗസ് ഔദ്യോഗികമായി അറിയിച്ചു.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ചൈന സന്ദർശനം ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്കാണ് വഴിതെളിച്ചിരിക്കുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ ഭീഷണികൾ കുറയ്ക്കാൻ ചൈനയുടെ സഹകരണം ട്രംപ് ഉറപ്പാക്കി. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികൾ മേഖലയിലെ സമാധാനത്തിന് വിഘാതമാണെന്ന നിലപാടിൽ ഇരുനേതാക്കളും ഒരേപോലെ എത്തിച്ചേർന്നു.
വ്യാപാര തർക്കങ്ങൾക്കിടയിലും തന്ത്രപരമായ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങളിൽ അമേരിക്കയും ചൈനയും കൈകോർക്കുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇറാന്റെ ആണവ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ ആവശ്യമായ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുമെന്ന് ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഉറപ്പുനൽകി. അന്താരാഷ്ട്ര ആണവ ഏജൻസിയുടെ പരിശോധനകൾ ഇറാൻ കർശനമായി പാലിക്കണമെന്നും ഇരുവരും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ഉച്ചകോടിയിൽ ഇറാൻ കൂടാതെ ഉത്തര കൊറിയൻ വിഷയവും ഗൗരവകരമായി ചർച്ച ചെയ്യപ്പെട്ടു. ലോകത്ത് ആണവായുധങ്ങളുടെ വ്യാപനം തടയുക എന്നത് തങ്ങളുടെ സംയുക്ത ലക്ഷ്യമാണെന്ന് നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കി. സമാധാനപരമായ ചർച്ചകളിലൂടെ മാത്രമേ ഇത്തരം പ്രതിസന്ധികൾക്ക് പരിഹാരം കാണാൻ സാധിക്കൂ എന്ന് ഷി ജിൻപിംഗ് പറഞ്ഞു.
ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്ന ഇന്ധന പ്രതിസന്ധി ഒഴിവാക്കാൻ പശ്ചിമേഷ്യൻ സമാധാനം അനിവാര്യമാണ്. ഇറാന്റെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ ലോക വിപണിയിൽ എണ്ണവില വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇത് തടയാൻ ബീജിംഗും വാഷിംഗ്ടണും സംയുക്തമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
ചൈനയുടെ ഊർജ്ജ ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നതിൽ ഇറാന് വലിയ പങ്കുണ്ടെങ്കിലും ആണവായുധ കാര്യത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ല. അമേരിക്കയുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായിട്ടാണ് ചൈന ഇത്തരമൊരു നിലപാട് സ്വീകരിച്ചത്. ഇന്തോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങളിലും ഈ ഉച്ചകോടി നിർണ്ണായക തീരുമാനങ്ങൾ എടുത്തിട്ടുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയെ വലിയ വിജയമായിട്ടാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ലോകത്തിലെ രണ്ട് വലിയ ശക്തികൾ ഒരുമിച്ചു നിന്നാൽ ഏത് ഭീഷണിയെയും നേരിടാൻ സാധിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും സംയുക്ത പ്രസ്താവനയെ സ്വാഗതം ചെയ്തു. ഇറാന് മേൽ പുതിയ ഉപരോധങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ നീക്കങ്ങൾ ചൈന വിലയിരുത്തുന്നുണ്ട്. ഡിപ്ലോമാറ്റിക് ചാനലുകൾ വഴി ഇറാനെ ചർച്ചയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനാണ് ചൈനീസ് താല്പര്യം. എന്നാൽ ആണവായുധ നിർമ്മാണത്തിൽ നിന്ന് ഇറാൻ പിന്മാറാതെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലെന്ന് ട്രംപ് ആവർത്തിച്ചു.
ലോകമെമ്പാടുമുള്ള നയതന്ത്ര വിദഗ്ധർ ഈ മാറ്റത്തെ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് കാണുന്നത്. റഷ്യയുമായി ഇറാൻ പുലർത്തുന്ന ബന്ധം ഈ പുതിയ സാഹചര്യത്തിൽ എങ്ങനെ മാറുമെന്ന് കണ്ടറിയണം. ഏഷ്യൻ മേഖലയിലെ സമാധാനത്തിന് ട്രംപ്-ഷി കൂടിക്കാഴ്ച വലിയ പ്രതീക്ഷയാണ് നൽകുന്നത്. ബീജിംഗിൽ നടന്ന വിരുന്നിലും ഇരുനേതാക്കളും സൗഹൃദം പങ്കുവെച്ചു. വ്യക്തിപരമായ ബന്ധത്തിലൂടെ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള അകൽച്ച കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ട്രംപ് വിശ്വസിക്കുന്നു. അമേരിക്കൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ചൈനയിൽ കൂടുതൽ വിപണി ലഭിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ചർച്ചകൾ നടന്നു.
