അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ പാകിസ്ഥാൻ തലസ്ഥാനമായ ഇസ്ലാമാബാദിൽ നടന്ന നിർണ്ണായക ചർച്ചകൾ കരാറില്ലാതെ അവസാനിച്ചെങ്കിലും ഇരുരാജ്യങ്ങളും നയതന്ത്രത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അടച്ചിട്ടില്ല. 21 മണിക്കൂർ നീണ്ട മാരത്തൺ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം കാര്യമായ പുരോഗതി ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലും ചർച്ചകൾ തുടരാൻ ഇരുപക്ഷവും സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇത് മേഖലയിലെ യുദ്ധഭീതിക്ക് നേരിയ ആശ്വാസം നൽകുന്ന ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘവും ഇറാന്റെ പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബഖർ ഖാലിബാഫിന്റെ സംഘവും തമ്മിലായിരുന്നു ചർച്ച. ഹർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം, ആണവ പദ്ധതികൾ, സാമ്പത്തിക ഉപരോധം എന്നീ വിഷയങ്ങളിൽ കടുത്ത ഭിന്നത നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും 1979-ന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും ഉന്നതതലത്തിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള ചർച്ചയാണിത്.
ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം വാഷിംഗ്ടണിലേക്ക് മടങ്ങിയ ജെഡി വാൻസ്, അമേരിക്കയുടെ നിലപാടുകൾ ഇറാനെ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികൾ പൂർണ്ണമായും നിർത്തലാക്കാതെ ഉപരോധം മാറ്റില്ലെന്ന മുൻ നിലപാടിൽ അമേരിക്ക ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ ചർച്ചകൾക്കായി തങ്ങളുടെ വാതിലുകൾ ഇനിയും തുറന്നുകിടക്കുകയാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഇറാൻ പ്രതിനിധി ഖാലിബാഫും ചർച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള ശുഭസൂചനകൾ പങ്കുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. അമേരിക്ക ഇറാന്റെ യുക്തിയും തത്വങ്ങളും മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നും ഇനി അവർ തീരുമാനമെടുക്കണമെന്നുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാട്. തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കരാറിന് തയ്യാറാണെന്ന് ഇറാൻ ആവർത്തിച്ചു.
പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫും സൈനിക മേധാവി ആസിം മുനീറും ഈ സമാധാന നീക്കത്തിൽ വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇരു രാജ്യങ്ങളെയും ഒരേ മേശയ്ക്ക് ചുറ്റും കൊണ്ടുവരാൻ സാധിച്ചത് നയതന്ത്ര വിജയമായാണ് പാകിസ്ഥാൻ കാണുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിലും മധ്യസ്ഥ ചർച്ചകൾ തുടരാനാണ് പാകിസ്ഥാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഹർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ചും ആണവ ശേഖരം നശിപ്പിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചും ഇരുപക്ഷവും വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാകാത്തതാണ് പ്രതിസന്ധിക്ക് കാരണം. അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവെച്ച നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇറാൻ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. എന്നിരുന്നാലും ചർച്ചകൾ പൂർണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു എന്ന് പറയാൻ ഇരുവിഭാഗവും തയ്യാറായിട്ടില്ല.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഈ ചർച്ചകളെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചുവരികയാണ്. ഇറാൻ തന്നെ ഫോണിൽ വിളിച്ചതായും അവർ ഒരു കരാറിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ട്രംപ് വെളിപ്പെടുത്തി. ഇത് നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിൽ വലിയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ലോകത്തെ എണ്ണ വിപണിയെയും ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും ബാധിക്കുന്ന വിഷയമായതിനാൽ ഈ ചർച്ചകൾക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ചർച്ചകൾ തുടരുന്നത് വിപണിയിൽ നേരിയ ആശ്വാസം നൽകുന്നുണ്ട്. ഇരുരാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ ‘റെഡ് ലൈനുകൾ’ വ്യക്തമാക്കിയ സ്ഥിതിക്ക് അടുത്ത ഘട്ടം ചർച്ചകൾ കൂടുതൽ ഗൗരവകരമാകും. ഇസ്ലാമാബാദിലെ സെറീന ഹോട്ടലിൽ നടന്ന ചർച്ചകളിൽ അതീവ രഹസ്യ സ്വഭാവമാണ് പുലർത്തിയിരുന്നത്. വരും ആഴ്ചകളിൽ വീണ്ടും ചർച്ചകൾ നടക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്. ഒരു പൂർണ്ണ യുദ്ധത്തിലേക്ക് നീങ്ങാതെ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നുണ്ട്.
