അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരമായ വെടിനിർത്തൽ കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമാക്കിയതിന് പിന്നിൽ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസിന്റെ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ നിർണ്ണായകമായി. ഈജിപ്തിലെ കെയ്റോയിൽ നടന്ന രഹസ്യ ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത് ജെഡി വാൻസ് നേരിട്ടായിരുന്നു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നൽകിയ പ്രത്യേക ദൗത്യം അതീവ രഹസ്യമായാണ് അദ്ദേഹം പൂർത്തിയാക്കിയത്. ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായിരുന്ന പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധിക്ക് ഇതോടെ താൽക്കാലിക പരിഹാരമായിരിക്കുകയാണ്.
യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കളുമായി വാൻസ് നിരന്തരം ആശയവിനിമയം നടത്തിയിരുന്നു. ഇറാന്റെ മേൽ കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കുള്ള വാതിലുകളും അദ്ദേഹം തുറന്നിട്ടു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നതായിരുന്നു അമേരിക്കയുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ട്രംപിന്റെ വലംകൈയ്യായി പ്രവർത്തിച്ച വാൻസ് ഈ ദൗത്യത്തിൽ പൂർണ്ണ വിജയം കണ്ടു.
ഈ കരാർ പ്രകാരം ഇറാൻ തങ്ങളുടെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ട്. പകരമായി അമേരിക്ക ചില സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് നൽകാനും തീരുമാനിച്ചു. വാൻസിന്റെ ഈ നീക്കം അമേരിക്കൻ വിദേശനയത്തിലെ വലിയൊരു വിജയമായാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. വെറും ഒരു വൈസ് പ്രസിഡന്റ് എന്നതിലുപരി ഒരു മികച്ച നയതന്ത്രജ്ഞൻ കൂടിയാണ് താനെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.
രഹസ്യമായി നടത്തിയ ചർച്ചകളുടെ വിവരങ്ങൾ ഇപ്പോൾ മാത്രമാണ് പുറംലോകം അറിയുന്നത്. പലപ്പോഴും നേരിട്ട് ചർച്ചകളിൽ പങ്കെടുക്കാതെ പിന്നിൽ നിന്ന് കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനാണ് അദ്ദേഹം താൽപ്പര്യപ്പെട്ടത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അദ്ദേഹത്തെ ഈ കരാറിന്റെ ഷാഡോ ബ്രോക്കർ എന്ന് മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ട്രംപ് ഭരണകൂടം സമാധാനത്തിന് നൽകുന്ന മുൻഗണനയാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്.
വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ മേഖലയിൽ സമാധാനം തിരികെ വരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് ലോകരാജ്യങ്ങൾ. ഇറാനുമായുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലൂടെ ഇന്ധനവില കുറയ്ക്കാനും അമേരിക്ക ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ട്. വാൻസിന്റെ ഈ വിജയം ട്രംപിന്റെ രണ്ടാം ഭരണകാലത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച നേട്ടങ്ങളിലൊന്നായി മാറും. സഖ്യകക്ഷികളായ സൗദി അറേബ്യയും യുഎഇയും ഈ നീക്കത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
വരും ദിവസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ രാജ്യങ്ങൾ ഈ സമാധാന കരാറിന്റെ ഭാഗമാകുമെന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. ജെഡി വാൻസിന്റെ കൃത്യമായ പ്ലാനിംഗും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാനുള്ള കരുത്തുമാണ് ഈ നേട്ടത്തിന് പിന്നിലെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് വക്താക്കൾ അറിയിച്ചു. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അമേരിക്കയുടെ സ്വാധീനം ഉറപ്പിക്കാൻ ഇതിലൂടെ സാധിച്ചു. ഈ കരാർ നിലവിൽ വന്നതോടെ ലോകം യുദ്ധഭീതിയിൽ നിന്ന് മോചിതമായിരിക്കുകയാണ്.
