മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ തുടരുന്ന ഇറാൻ യുദ്ധം അമേരിക്കൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് തള്ളിവിടുന്നതായി പുതിയ റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. യുദ്ധം കാരണം എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുന്നത് പണപ്പെരുപ്പം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കാരണമായി. ഇതോടെ അമേരിക്കയിൽ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം (Recession) ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത 37 ശതമാനമായി ഉയർന്നുവെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. യുദ്ധം സൃഷ്ടിച്ച ഈ ആഘാതം വിപണിയിൽ വലിയ അസ്ഥിരതയാണ് ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടം പണപ്പെരുപ്പം നിയന്ത്രിക്കാൻ കടുത്ത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇറാൻ യുദ്ധം വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തുന്നത്. ഊർജ്ജ വിതരണ ശൃംഖലയിലുണ്ടായ തടസ്സങ്ങൾ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വില വർദ്ധിക്കാൻ ഇടയാക്കി. ഉപഭോക്താക്കളുടെ വാങ്ങൽ ശേഷി കുറയുന്നത് രാജ്യത്തെ ആഭ്യന്തര ഉൽപ്പാദനത്തെയും (GDP) ബാധിക്കാൻ തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത തടസ്സങ്ങൾ കാരണം ആഗോള ചരക്കുനീക്കം മന്ദഗതിയിലായി. ഇത് കപ്പൽ ഗതാഗത ചിലവ് ഉയർത്തുകയും ആഗോള വിപണിയിൽ സാധനങ്ങൾക്ക് ക്ഷാമം അനുഭവപ്പെടാൻ കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഇറാനിലെ എണ്ണ പ്ലാന്റുകൾക്ക് നേരെ ആക്രമണം ഉണ്ടാകുമെന്ന ഭീതി നിലനിൽക്കുന്നതിനാൽ നിക്ഷേപകർ ഓഹരി വിപണിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയാണ്.

അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് എണ്ണവില കുറയ്ക്കുന്നതിനായി തന്ത്രപ്രധാനമായ എണ്ണ ശേഖരം ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും യുദ്ധം ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നത് വിപണിയിലെ ആത്മവിശ്വാസം തകർക്കുന്നു. ഫെഡറൽ റിസർവ് പലിശ നിരക്ക് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് സാധാരണക്കാരുടെ ജീവിതച്ചിലവ് വീണ്ടും ഉയർത്താൻ ഇടയാക്കും.

സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം ഉണ്ടായാൽ അത് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ തൊഴിലിനെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയും ശക്തമാണ്. വൻകിട കമ്പനികൾ ഇതിനോടകം തന്നെ ചിലവ് ചുരുക്കൽ നടപടികൾ ആരംഭിച്ചു കഴിഞ്ഞു. പ്രതിരോധ മേഖലയ്ക്കായി വലിയ തുക ചെലവാക്കുന്നത് മറ്റ് വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഓഹരി വിപണികളിൽ ഈ മാന്ദ്യഭീതി പ്രതിഫലിക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ വിപണികളിലും ഇടിവ് രേഖപ്പെടുത്തി. യുദ്ധം എത്രയും വേഗം അവസാനിച്ചില്ലെങ്കിൽ ആഗോള സാമ്പത്തിക ക്രമം തന്നെ തകരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര ഏജൻസികൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

വരും മാസങ്ങളിൽ അമേരിക്കൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഗതി മാറ്റാൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സ്വീകരിക്കുന്ന സാമ്പത്തിക പാക്കേജുകൾക്ക് കഴിയുമെന്ന് ചിലർ കരുതുന്നു. വിപണിയിലെ തളർച്ച മാറ്റാൻ നികുതി ഇളവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ ഭരണകൂടം ആലോചിക്കുന്നുണ്ട്. എങ്കിലും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാനം മാത്രമാണ് ഈ പ്രതിസന്ധിക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം.