ന്യൂഡൽഹി: ഇറാനും യുഎസ്- ഇസ്രയേൽ സഖ്യവും തമ്മിൽ നടക്കുന്ന യുദ്ധം അവസാനിക്കുമെന്ന സൂചനയൊന്നും കാണുന്നില്ല. ഇരുപക്ഷവും ഇതുവരെ ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറായിട്ടില്ല, ഒരു രാജ്യവും നിഷ്പക്ഷമായി ഇടപെടാൻ മുന്നോട്ട് വന്നിട്ടില്ല. എന്നാൽ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ മധ്യസ്ഥനായി ഏറ്റവും അനുയോജ്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയാണെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്രവിദഗ്ധർ അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.
“യുഎസ്-ഇസ്രയേൽ-ഇറാൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഞങ്ങൾക്ക് ഒരു മധ്യസ്ഥനെ ആവശ്യമാണ്, അത് ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയായിരിക്കും,” വിരമിച്ച യുഎസ് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥനായ കേണൽ ഡഗ്ലസ് മക്ഗ്രെഗർ, ടക്കർ കാൾസണുമായുള്ള ഒരു പോഡ്കാസ്റ്റിൽ പറഞ്ഞു. യുഎസ് രാഷ്ട്രീയ രംഗങ്ങളിൽ സ്വാധീനമുള്ള ശബ്ദമാണ് മക്ഗ്രെഗർ. മക്ഗ്രെഗറിന് മുമ്പ്, യുഎഇയുടെ മുൻ ഇന്ത്യൻ അംബാസഡറായ ഹുസൈൻ ഹസൻ മിർസയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി മോദി യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യനാണെന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചത്. “പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയ്ക്ക് ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിനും ഇറാൻ നേതാക്കൾക്കും ഒരു കോൾ ചെയ്താൽ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കും,” മിർസ ഇന്ത്യ ടുഡേ ടിവിയുമായുള്ള ഒരു പ്രത്യേക അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ഇറാൻ യുദ്ധത്തിൽ പക്ഷങ്ങൾക്കിടയിൽ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത ഏകരാജ്യം ചൈനയാണ്, എന്നാൽ ചൈന നിഷ്പക്ഷതയിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെയാണ്. മധ്യസ്ഥന്റെ അടിസ്ഥാന യോഗ്യത നിഷ്പക്ഷതയാണ്. ഇറാനുമായി ദശകങ്ങളായി ആയുധ ഇടപാടുകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിട്ടുള്ളതിനാൽ ബെയ്ജിങ്ങിന് നിഷ്പക്ഷതയുമായി യാതൊരു ബന്ധവുമില്ല. മറുവശത്ത്, സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ശേഷം യുദ്ധകാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു രാജ്യത്തെയോ രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയെയോ ഇന്ത്യ പരസ്യമായി പിന്തുണച്ചിട്ടില്ല.
മോദിയെ, ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ, ലോകത്തെ മുഴുവൻ ഭീതിയിലാഴ്ത്തിയ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള സമാധാന നടപടികൾക്ക് തുടക്കമിടാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യനാണെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ കരുതുന്നതിന് പല കാരണങ്ങളുണ്ട്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് മേഖലയിലെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്ന കക്ഷികളായ ഇസ്രയേലിനും ഇറാനും നേരെ സന്തുലിതമായ നിലപാട് ഇന്ത്യ പുലർത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇസ്രയേലുമായി, പ്രത്യേകിച്ച് പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ പങ്കാളിത്തം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ, ഇറാനുമായുള്ള സാംസ്കാരിക ബന്ധങ്ങൾ ഇന്ത്യ പരിപോഷിപ്പിച്ചു.
ഇന്ത്യയുടെ നിഷ്പക്ഷത പ്രകടമാണ്. അറബ്, മുസ്ലിം രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഇസ്രയേലിനെതിരെ നിലപാടുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, യഹൂദ വിദ്വേഷത്തിന്റെ വലിയ സംഭവങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടായിട്ടില്ലാത്ത ഒരേയൊരു രാജ്യം ഇന്ത്യയാണ്. ഇസ്രയേലി, അറബ്, ഗൾഫ്, പലസ്തീൻ നേതാക്കളെ സർക്കാർ തുല്യമായ ഊഷ്മളതയോടെ സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. “പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയ്ക്ക് ഇറാനുമായും ഇസ്രയേലുമായും നല്ല ബന്ധങ്ങളുണ്ട്. ഇന്ത്യ ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഒരു തരത്തിലും ഉൾപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇന്ത്യ ഒരു നിഷ്പക്ഷരാജ്യമാണ്, വളരുന്ന പ്രതിച്ഛായയും ശക്തിയും സ്വാധീനവുമുള്ള ഒരേയൊരു നിഷ്പക്ഷ രാജ്യവുമാണ്,” കേണൽ മക്ഗ്രെഗർ പറഞ്ഞു.
2022-ൽ, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് പുതിൻ യുക്രൈൻ ആക്രമിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. യുക്രൈനിലെ പാശ്ചാത്യ അനുകൂല സർക്കാരിനെ പുറത്താക്കാനും യുക്രൈനിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ റഷ്യയുടെ സ്വാധീന മേഖലയിലേക്ക് തിരികെ കൊണ്ടുവരാനും ശ്രമിച്ചു. യുദ്ധസമയത്ത്, പ്രധാനമന്ത്രി മോദി പുതിനെ വിളിക്കുകയും റഷ്യയും നാറ്റോയും തമ്മിലുള്ള അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ സത്യസന്ധവും ആത്മാർത്ഥവുമായ സംഭാഷണത്തിലൂടെ പരിഹരിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു. അദ്ദേഹം യുക്രൈൻ പ്രസിഡന്റ് വൊളോദിമിർ സെലെൻസ്കിയുമായി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു.
2022-ൽ യുക്രൈനിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയുടെ ആശംസകൾക്ക് മറുപടിയായി ഇന്ത്യൻ നേതാവിനെ യുക്രേനിയൻ പ്രസിഡന്റ് സെലെൻസ്കി പോലും പ്രശംസിച്ചു. “ഹൃദ്യമായ ആശംസകൾക്ക് നന്ദി, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദി. സമാധാനത്തിനും സംഭാഷണത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ഇന്ത്യയുടെ അർപ്പണബോധത്തെ ഞങ്ങൾ വിലമതിക്കുന്നു. ലോകം മുഴുവൻ ഈ ഭയാനകമായ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ഇന്ത്യയുടെ സംഭാവന ഞങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു,” സെലെൻസ്കി എക്സ് പോസ്റ്റിൽ പറഞ്ഞു.
ഇന്ത്യ ഇറാനുമായും ഇസ്രയേലുമായും ശക്തമായ നയതന്ത്ര ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നുണ്ടെങ്കിലും, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അതിന്റെ ഇടപെടൽ ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾക്കുമപ്പുറം പോകുന്നു. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ, കുവൈത്ത് തുടങ്ങിയ പ്രധാന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുമായി ന്യൂഡൽഹി ആഴത്തിലുള്ള തന്ത്രപരവും സാമ്പത്തികവുമായ പങ്കാളിത്തം സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇവ ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാന ഊർജ വിതരണക്കാരും വ്യാപാര പങ്കാളികളുമാണ്. ബന്ധങ്ങളുടെ ഈ വിപുലമായ ശൃംഖല ഈ മേഖലയിൽ ഇന്ത്യയെ സന്തുലിതമായ നയതന്ത്ര നിലപാട് നിലനിർത്താൻ അനുവദിക്കുകയും പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ ഒരു വിശ്വസനീയമായ ചർച്ചക്കാരനായി നിലകൊള്ളാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
