ഗുജറാത്തിലെ കണ്ട്ലയിൽ ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ തദ്ദേശീയ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ പ്ലാൻ്റ് പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. രാജ്യത്തെ തുറമുഖ മേഖലയിലെ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കാനും ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കാനും ഇത് സഹായിക്കും. ഒരു മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള ഈ പ്ലാൻ്റിൻ്റെ നിർമ്മാണം ദീൻദയാൽ പോർട്ട് അതോറിറ്റിയുടെ (ഡി.പി.എ.) നേതൃത്വത്തിലാണ് നടന്നത്. കേന്ദ്ര ഷിപ്പിംഗ് മന്ത്രി സർബാനന്ദ സോനോവാളാണ് പ്ലാൻ്റ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തത്. ഇന്ത്യയിലെ ഏതൊരു തുറമുഖത്തും ഇങ്ങനെയൊരു സംരംഭം ആദ്യമായാണ്.
‘മേക്ക് ഇൻ ഇന്ത്യ’ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പൂർണ്ണമായും ഇന്ത്യയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു വൈദ്യുത വിശകലന യന്ത്രമാണ് (electrolyser) പ്ലാൻ്റിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. വെറും നാല് മാസത്തിനുള്ളിലാണ് ഈ പ്ലാൻ്റിൻ്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായത്. 2025 മെയ് 26-ന് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയാണ് ഇതിന്റെ തറക്കല്ലിട്ടത്.
നിലവിൽ, ഒരു മെഗാവാട്ട് ശേഷിയുള്ള പ്ലാൻ്റാണ് പ്രവർത്തിച്ചുതുടങ്ങിയത്. ഇത് വലിയൊരു 10 മെഗാവാട്ട് പദ്ധതിയുടെ ആദ്യ പടി മാത്രമാണ്. ഈ സാമ്പത്തിക വർഷം അവസാനിക്കുന്നതിന് മുൻപ് 5 മെഗാവാട്ട് ശേഷി കൂടി ചേർക്കാൻ പദ്ധതിയുണ്ട്. അടുത്ത സാമ്പത്തിക വർഷത്തിന്റെ പകുതിയോടെ മുഴുവൻ 10 മെഗാവാട്ട് പ്ലാൻ്റും പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഈ പ്ലാൻ്റ് പൂർത്തിയാകുമ്പോൾ ഒരു വർഷം ഏകദേശം 140 ടൺ ഹരിത ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
തുടക്കത്തിൽ, തുറമുഖത്ത് ഓടുന്ന 11 ബസ്സുകൾക്കും തെരുവ് വിളക്കുകൾക്കും ഈ ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിച്ചുള്ള വൈദ്യുതി നൽകും. പിന്നീട്, കാർബൺ മലിനീകരണം കുറയ്ക്കുന്നതിനായി തുറമുഖ വാഹനങ്ങൾ, ടഗ്ഗുകൾ, കപ്പലുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ഈ ഊർജ്ജം ഉപയോഗിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്.
