തുർക്കിക്ക് നേരെ ഇറാൻ തൊടുത്തുവിട്ട മിസൈൽ നാറ്റോ പ്രതിരോധ സംവിധാനം തകർത്ത സംഭവത്തിൽ പ്രതികരണവുമായി നാറ്റോ തലവൻ മാർക്ക് റുട്ടെ. സഖ്യകക്ഷികൾക്കിടയിലെ കൂട്ടായ പ്രതിരോധത്തിനുള്ള അഞ്ചാം വകുപ്പ് (Article 5) നടപ്പിലാക്കേണ്ട സാഹചര്യം നിലവിലില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ഈ വകുപ്പ് പ്രകാരം ഒരു നാറ്റോ അംഗരാജ്യത്തിന് നേരെയുണ്ടാകുന്ന ആക്രമണം എല്ലാ അംഗങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. എന്നാൽ നിലവിലെ സാഹചര്യം അത്തരത്തിലുള്ള ഒന്നല്ലെന്ന് റുട്ടെ കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇറാൻ വിക്ഷേപിച്ച മിസൈൽ തുർക്കി വ്യോമാതിർത്തിയിലേക്ക് കടക്കുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ നാറ്റോയുടെ മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ തകർത്തിരുന്നു. ഇറാഖ്, സിറിയൻ വ്യോമാതിർത്തികൾ പിന്നിട്ടെത്തിയ മിസൈലാണ് മെഡിറ്ററേനിയൻ മേഖലയിലെ പ്രതിരോധ സേന നിർവീര്യമാക്കിയത്. ഈ സംഭവം നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷികളെ നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിലേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കുമോ എന്ന ആശങ്ക ശക്തമായിരുന്നു. ഇതിനിടയിലാണ് നാറ്റോ സെക്രട്ടറി ജനറലിന്റെ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം പുറത്തുവന്നത്.
നാറ്റോ അംഗങ്ങൾ അതീവ ജാഗ്രതയിലാണെന്നും ഏത് സാഹചര്യത്തെയും നേരിടാൻ സജ്ജമാണെന്നും മാർക്ക് റുട്ടെ പറഞ്ഞു. സഖ്യത്തിന്റെ കരുത്തും ജാഗ്രതയും ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തെളിയിക്കാൻ ഈ സംഭവത്തിലൂടെ സാധിച്ചുവെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. ഇറാന്റെ മിസൈൽ ശേഷി യൂറോപ്പിന് കൂടി ഭീഷണിയാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അമേരിക്ക നടത്തുന്ന സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് നാറ്റോ പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നാൽ സഖ്യം നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാഗമാകില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
മിസൈൽ ആക്രമണത്തിന് ഇരയായ തുർക്കി ഇതുവരെ അഞ്ചാം വകുപ്പ് പ്രകാരം സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടില്ല. ഇറാൻ മനഃപൂർവ്വം തുർക്കിയെ ലക്ഷ്യം വെച്ചതാണോ എന്ന കാര്യത്തിൽ ഇപ്പോഴും വ്യക്തത വന്നിട്ടില്ല. മിസൈൽ ലക്ഷ്യം തെറ്റി വന്നതാകാമെന്ന സൂചനകളും പുറത്തുവരുന്നുണ്ട്. തുർക്കി ഇതിനോടകം തന്നെ ഇറാൻ അംബാസഡറെ വിളിച്ചുവരുത്തി തങ്ങളുടെ കടുത്ത പ്രതിഷേധം അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മേഖലയിലെ സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കാനാണ് നാറ്റോ മുൻഗണന നൽകുന്നതെന്ന് റുട്ടെ പറഞ്ഞു. ഇറാനിലെ ആണവ, മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങൾ തകർക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ നടപടികളെ സഖ്യകക്ഷികൾ അനുകൂലിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത് വലിയൊരു പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തിലേക്ക് പടരാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കണമെന്നും അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. നാറ്റോയുടെ 360 ഡിഗ്രി പ്രതിരോധ സമീപനം തുടരുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഇറാൻ നയത്തിന് നാറ്റോ രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ വലിയ പിന്തുണയുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇറാന്റെ ആക്രമണോത്സുകമായ നിലപാടുകൾ ലോകസമാധാനത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് ആവർത്തിക്കുന്നു. മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാൻ നാറ്റോ സംവിധാനങ്ങൾ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും സഖ്യം ഒരു സമ്പൂർണ്ണ യുദ്ധത്തിലേക്ക് കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല.
സംഭവത്തിൽ ആർക്കും പരിക്കേൽക്കുകയോ വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടില്ല. തകർത്ത മിസൈലിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ തുർക്കിയിലെ ഹതായ് പ്രവിശ്യയിലാണ് പതിച്ചത്. സിവിൽ ജനതയ്ക്ക് അപകടമൊന്നും സംഭവിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് തുർക്കി പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം സ്ഥിരീകരിച്ചു. സ്വന്തം അതിർത്തികൾ സംരക്ഷിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഏത് നടപടിയും സ്വീകരിക്കാൻ തുർക്കിക്ക് അവകാശമുണ്ടെന്ന് നാറ്റോ വ്യക്തമാക്കി.
ഇറാൻ ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന് നേരെ വരുന്ന നീക്കങ്ങളെ ചെറുക്കുമെന്ന് നേരത്തെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. തുർക്കിയുമായുള്ള ബന്ധം വഷളാക്കാൻ ഇറാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നത്. അതേസമയം അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിൽ എണ്ണവിലയിൽ ഈ സംഭവം ചെറിയ ചലനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
വരും ദിവസങ്ങളിൽ നാറ്റോ രാജ്യങ്ങളിലെ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാർ യോഗം ചേർന്ന് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സാഹചര്യം ചർച്ച ചെയ്യും. അഞ്ചാം വകുപ്പ് ഇപ്പോൾ ചർച്ചയിലില്ലെങ്കിലും ഭാവിയിൽ പ്രകോപനങ്ങൾ തുടർന്നാൽ നിലപാട് മാറ്റിയേക്കാം. സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് ഇപ്പോഴും സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുന്നു. മേഖലയിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ ലോകം അതീവ താല്പര്യത്തോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
