ഇറാനിൽ സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയെത്തുടർന്ന് ആരംഭിച്ച സർക്കാർ വിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭം പത്തു ദിവസം പിന്നിടുമ്പോൾ കൂടുതൽ നഗരങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കുകയാണ്. തലസ്ഥാനമായ ടെഹ്റാനിലെ ഗ്രാൻഡ് ബസാറിൽ നിന്ന് തുടങ്ങിയ പ്രതിഷേധം ഇപ്പോൾ 70-ലധികം നഗരങ്ങളിലേക്ക് പടർന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പ്രകടനക്കാരെ അടിച്ചമർത്താൻ സുരക്ഷാ സേന വെടിവെയ്പ്പും കണ്ണീർവാതകവും പ്രയോഗിച്ചതോടെ സംഘർഷം അതീവ ഗുരുതരമായി തുടരുന്നു.
രാജ്യത്തെ പണപ്പെരുപ്പവും ഇറാനിയൻ റിയാലിന്റെ മൂല്യത്തകർച്ചയുമാണ് ജനങ്ങളെ തെരുവിലിറങ്ങാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. പലയിടങ്ങളിലും പ്രതിഷേധക്കാർ സർക്കാർ കെട്ടിടങ്ങൾക്കും സൈനിക വാഹനങ്ങൾക്കും തീയിട്ടു. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ എണ്ണം 36 കടന്നതായും ആയിരത്തിലധികം പേരെ തടങ്കലിലാക്കിയതായും മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ വെളിപ്പെടുത്തി.
പടിഞ്ഞാറൻ ഇറാനിലെ പല നഗരങ്ങളിലും കുർദ് മേഖലകളിലും സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രണാതീതമാണ്. ഇലാം നഗരത്തിൽ പരിക്കേറ്റ പ്രതിഷേധക്കാരെ ചികിത്സിച്ചിരുന്ന ആശുപത്രിയിൽ സുരക്ഷാ സേന അതിക്രമിച്ചു കയറിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ക്രമസമാധാനം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ എന്ന പേരിൽ ഇന്റർനെറ്റ് സേവനങ്ങൾക്ക് കർശന നിയന്ത്രണമാണ് സർക്കാർ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തുകയും ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്ന ജനങ്ങളെ വധിച്ചാൽ അമേരിക്ക സൈനികമായി ഇടപെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം തന്റെ ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഏത് സാഹചര്യവും നേരിടാൻ സജ്ജമാണെന്നും ട്രംപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
എന്നാൽ രാജ്യത്തെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നങ്ങളിൽ വിദേശ രാജ്യങ്ങൾ ഇടപെടേണ്ടതില്ലെന്നാണ് ഇറാൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിലപാട്. പ്രതിഷേധക്കാരെ ‘കലാപകാരികൾ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി, അവർക്കെതിരെ കർശന നടപടി സ്വീകരിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു. വിദേശ ശത്രുക്കളുടെ ഗൂഢാലോചനയാണ് ഈ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെന്ന് ഇറാന്റെ നീതിന്യായ വിഭാഗം ആരോപിച്ചു.
2022-ലെ മഹ്സ അമിനി പ്രതിഷേധത്തിന് ശേഷം ഇറാൻ നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളിയായി ഈ പ്രക്ഷോഭം മാറിയിരിക്കുകയാണ്. സാമ്പത്തിക പാക്കേജുകൾ പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് ജനങ്ങളെ ശാന്തരാക്കാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാൻ ശ്രമിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പ്രതിഷേധം കനക്കുകയാണ്. ഇറാനിലെ നിലവിലെ അസ്ഥിരത മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ മൊത്തം സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്കയിലാണ് ലോകരാജ്യങ്ങൾ.
