ഐക്യരാഷ്ട്രസഭാ രക്ഷാസമിതി (UNSC) പരിഷ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിൽ നിർണ്ണായക നിലപാടുമായി ഇന്ത്യ. രക്ഷാസമിതിയിൽ ‘രണ്ടാം നിര’ (Two-tier) സ്ഥിരഅംഗത്വം സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള നീക്കത്തെ ഇന്ത്യ ശക്തമായി എതിർത്തു. വീറ്റോ അധികാരം ഇല്ലാത്ത പുതിയ സ്ഥിരഅംഗങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് നിലവിലുള്ള അസമത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുമെന്നും സഭയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ സങ്കീർണ്ണമാക്കുമെന്നും ഇന്ത്യ വ്യക്തമാക്കി. യുഎന്നിലെ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥിര പ്രതിനിധി അംബാസഡർ പി. ഹരീഷാണ് ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്.
രക്ഷാസമിതിയുടെ സ്ഥിരഅംഗ വിഭാഗത്തിൽ വീറ്റോ അധികാരത്തോടുകൂടിയ വിപുലീകരണം വേണമെന്നാണ് ഇന്ത്യയുടെ ആവശ്യം. എന്നാൽ, വർഷങ്ങളായി തുടരുന്ന പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ജി4 (ഇന്ത്യ, ബ്രസീൽ, ജർമ്മനി, ജപ്പാൻ) രാജ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവെച്ച വിട്ടുവീഴ്ചാ നിർദ്ദേശത്തിന് ഇന്ത്യ പിന്തുണ നൽകി. പുതിയ സ്ഥിരഅംഗങ്ങൾക്ക് ആദ്യത്തെ 15 വർഷത്തേക്ക് വീറ്റോ അധികാരം ഉപയോഗിക്കില്ലെന്നതാണ് ഈ നിർദ്ദേശം.
15 വർഷത്തിന് ശേഷം നടക്കുന്ന അവലോകന ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷമേ വീറ്റോ അധികാരത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കൂ. രക്ഷാസമിതി പരിഷ്കരണത്തിലെ തടസ്സങ്ങൾ നീക്കാനും ചർച്ചകൾ വേഗത്തിലാക്കാനുമുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. എൺപത് വർഷം പഴക്കമുള്ള രക്ഷാസമിതി ഘടന ഇന്നത്തെ ആഗോള യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് ഇന്ത്യ ആവർത്തിച്ചു. ആഫ്രിക്ക, ഏഷ്യ-പസഫിക്, ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങൾക്ക് രക്ഷാസമിതിയിൽ അർഹമായ പ്രാതിനിധ്യം നൽകണമെന്നും ഇന്ത്യ ആവശ്യപ്പെട്ടു. നിലവിലെ അഞ്ചു സ്ഥിരഅംഗങ്ങൾ (P5) പലപ്പോഴും സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കാനാണ് വീറ്റോ ഉപയോഗിക്കുന്നതെന്നും ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര സമാധാനത്തിന് ഭീഷണിയാണെന്നും പി. ഹരീഷ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. 2024-ൽ മാത്രം ഏഴ് തവണ വീറ്റോ ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടത് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
ഇറ്റലിയും പാകിസ്ഥാനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ രക്ഷാസമിതിയുടെ സ്ഥിരഅംഗ വിഭാഗം വിപുലീകരിക്കുന്നതിനെ എതിർക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഭൂരിഭാഗം രാജ്യങ്ങളും ഇന്ത്യയുടെ നിലപാടിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. സുതാര്യവും ജനാധിപത്യപരവുമായ ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാകണം പുതിയ അംഗങ്ങളെ നിശ്ചയിക്കേണ്ടതെന്ന് ജി4 കൂട്ടായ്മ ആവശ്യപ്പെട്ടു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം യുഎൻ പരിഷ്കരണങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്ത് നിലപാട് എടുക്കുമെന്നത് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്. രക്ഷാസമിതിയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സ്ഥിരഅംഗത്വം ലഭിക്കണമെന്നത് ദീർഘകാലമായുള്ള ആവശ്യമാണ്. ജി4 രാജ്യങ്ങളുടെ ഈ പുതിയ വിട്ടുവീഴ്ചാ നിലപാട് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്.
രക്ഷാസമിതിയിലെ സ്ഥിരഅംഗങ്ങളും അല്ലാത്തവരും തമ്മിലുള്ള അനുപാതം നിലവിൽ വളരെ കുറവാണെന്നും ഇത് പരിഹരിക്കാൻ സ്ഥിരഅംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം കൂട്ടണമെന്നും ഇന്ത്യ വാദിച്ചു. യുഎൻ ചാർട്ടറിൽ മാറ്റം വരുത്താതെ ഇത്തരം പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയില്ല. അതിനായി വീറ്റോ അധികാരമുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ പിന്തുണ കൂടി ആവശ്യമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഈ ശക്തമായ നയതന്ത്ര നീക്കം ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ മാറ്റങ്ങൾക്ക് ആക്കം കൂട്ടുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഇന്റർ ഗവൺമെന്റൽ നെഗോഷ്യേഷൻസിൽ (IGN) ഈ വിഷയം കൂടുതൽ ചർച്ചയാകും. ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായ ഇന്ത്യയുടെ പ്രാധാന്യം അംഗീകരിക്കാൻ യുഎൻ തയ്യാറാകണമെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇതിലൂടെ നൽകുന്നത്.
