അമേരിക്കൻ നാവികസേന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ശക്തമായ ഉപരോധത്തെ മറികടക്കാൻ ഇറാൻ പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. തങ്ങളുടെ എണ്ണക്കപ്പലുകളെ തടയുന്ന അമേരിക്കൻ നടപടിയെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് പുറത്തുള്ള തുറമുഖങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാനാണ് ഇറാൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ജാസ്ക്, ചബഹാർ എന്നീ തുറമുഖങ്ങളിലൂടെ ചരക്ക് നീക്കം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തെഹ്റാൻ ഭരണകൂടം ഉത്തരവിട്ടു.
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള എല്ലാ കപ്പലുകളും തടയാൻ കഴിഞ്ഞ ദിവസം നിർദ്ദേശം നൽകിയിരുന്നു. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തർക്കങ്ങൾ ആഗോള ഇന്ധന വിതരണത്തെ ബാധിക്കാതിരിക്കാനാണ് തങ്ങൾ ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് അവകാശപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകൾ പൂർണ്ണമായും അടയ്ക്കുക എന്നതാണ് അമേരിക്കയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം.
നിലവിൽ പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ ഭൂരിഭാഗം എണ്ണ കൈമാറ്റവും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വഴിയാണ് നടക്കുന്നത്. ഈ പാതയിൽ അമേരിക്കൻ ഡിസ്ട്രോയറുകൾ നിലയുറപ്പിച്ചതോടെ ഇറാനിയൻ കപ്പലുകൾക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യമാണുള്ളത്. ഈ പ്രതിസന്ധി മറികടക്കാനാണ് ഗൾഫ് ഓഫ് ഒമാനിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ജാസ്ക് ടെർമിനലിലേക്ക് പൈപ്പ് ലൈനുകൾ വഴി എണ്ണ എത്തിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കൻ ഉപരോധം അന്താരാഷ്ട്ര സമുദ്ര നിയമങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്ന് ഇറാൻ ആരോപിച്ചു. തങ്ങളുടെ കപ്പലുകളെ തടയാൻ ശ്രമിച്ചാൽ മേഖലയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളുടെ തുറമുഖങ്ങളും സുരക്ഷിതമാകില്ലെന്ന് ഇറാൻ സൈനിക വക്താക്കൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ചൈന ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് എണ്ണ എത്തിക്കാൻ പുതിയ റൂട്ടുകൾ കണ്ടെത്താനാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോൾ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ പുതിയ ഭരണത്തിന് കീഴിൽ ഇറാനെതിരെ ‘മാക്സിമം പ്രഷർ’ നയമാണ് നടപ്പിലാക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ എണ്ണ വരുമാനം പൂജ്യത്തിലെത്തിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശം. എന്നാൽ ബദൽ മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ അമേരിക്കയുടെ കണ്ണുവെട്ടിച്ച് എണ്ണ കയറ്റുമതി തുടരാമെന്നാണ് ഇറാന്റെ പ്രതീക്ഷ.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സംഘർഷം കാരണം ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവില വലിയ തോതിൽ ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. പാകിസ്ഥാനിൽ വെച്ച് നടന്ന സമാധാന ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതോടെയാണ് അമേരിക്ക ഉപരോധം കടുപ്പിച്ചത്. ചൈനീസ് കപ്പലുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവയെ അമേരിക്കൻ സൈന്യം പരിശോധിക്കുന്നത് വലിയ നയതന്ത്ര പ്രതിസന്ധിയിലേക്കാണ് നീങ്ങുന്നത്.
ഇറാനിലെ പ്രധാന എണ്ണ സംഭരണികൾ പകുതിയിലധികം നിറഞ്ഞ സാഹചര്യത്തിൽ കയറ്റുമതി മുടങ്ങുന്നത് രാജ്യത്തെ തളർത്തും. ഇതൊഴിവാക്കാൻ അതിവേഗത്തിലാണ് ഇറാൻ പുതിയ തുറമുഖങ്ങൾ സജ്ജമാക്കുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ അറബിക്കടലിലും ഒമാൻ ഉൾക്കടലിലും അമേരിക്കൻ-ഇറാൻ നാവികസേനകൾ നേർക്കുനേർ വരാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.
