ആകാശത്ത് മിസൈലുകൾ ചീറിപ്പായുമ്പോഴും ഭൂമിക്കടിയിൽ അറിവിന്റെ പുതിയൊരു ലോകം പടുത്തുയർത്തുകയാണ് ഉക്രൈൻ. യുദ്ധത്തിന്റെ കരിനിഴൽ വീണ ഖാർകിവ് നഗരത്തിൽ, മരണഭയമില്ലാതെ പഠിക്കാൻ ആയിരക്കണക്കിന് കുരുന്നുകൾ ഇന്ന് ആശ്രയിക്കുന്നത് മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകളെയാണ്. ട്രെയിനുകൾ ഓടുന്ന ശബ്ദത്തിന് തൊട്ടടുത്ത്, പ്ലാസ്റ്റിക് മറകൾക്കുള്ളിൽ ഇരുന്നു പഠിക്കുന്ന ഈ കുട്ടികൾ ലോകത്തിന് നൽകുന്നത് അതിജീവനത്തിന്റെ വലിയൊരു പാഠമാണ്. ബോംബുകൾക്കും മിസൈലുകൾക്കും തകർക്കാൻ കഴിയാത്ത മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ കഥയാണിത്.
ഖാർകിവ് നഗരത്തിലെ മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകൾ ഇപ്പോൾ വെറും തീവണ്ടി നിലയങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് കുട്ടികളുടെ വിദ്യാലയങ്ങൾ കൂടിയാണ്. റഷ്യൻ അതിർത്തിയോട് ചേർന്ന് കിടക്കുന്ന ഈ നഗരത്തിൽ എപ്പോൾ വേണമെങ്കിലും മിസൈലുകൾ പതിക്കാം എന്ന അവസ്ഥയാണുള്ളത്. അതിനാൽ, കുട്ടികളുടെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി അധികൃതർ മെട്രോ സ്റ്റേഷനുകൾക്കുള്ളിൽ ക്ലാസ് മുറികൾ നിർമ്മിച്ചു. ഏകദേശം 20,000 കുട്ടികളാണ് നിലവിൽ ഇത്തരം ഭൂഗർഭ വിദ്യാലയങ്ങളിൽ ഭയമില്ലാതെ പഠനം നടത്തുന്നത്.
ട്രെയിനുകൾ ഓടുന്ന ശബ്ദത്തിന് തൊട്ടടുത്ത് തന്നെ പ്ലാസ്റ്റിക് ചുവരുകൾ കൊണ്ട് തിരിച്ച ക്ലാസ് മുറികളിലാണ് കുട്ടികൾ ഇരിക്കുന്നത്. പുറത്ത് ബോംബുകൾ വീഴുമ്പോഴും ഈ കുട്ടികൾ ഭൂമിക്കടിയിൽ സുരക്ഷിതരാണ്. സ്കൂൾ ബസ്സുകളിൽ വന്നിറങ്ങുന്ന കുട്ടികളെ അധ്യാപകർ നേരിട്ട് സ്റ്റേഷനുകളിലേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോകും. ഓൺലൈൻ ക്ലാസ്സുകളിലെ ഒറ്റപ്പെടലിനേക്കാൾ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പം സുരക്ഷിതമായി ഇരുന്ന് പഠിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് തങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമെന്ന് ഒൻപത് വയസ്സുകാരിയായ അലീസയെപ്പോലുള്ള കുട്ടികൾ പറയുന്നു.
ഉക്രൈനിലെ ആയിരക്കണക്കിന് സ്കൂളുകളും കിന്റർഗാർട്ടനുകളും ഇതിനോടകം റഷ്യൻ ആക്രമണത്തിൽ തകർന്നു കഴിഞ്ഞു. ഖാർകിവിലെ മാത്രം 184 സ്കൂളുകളിൽ 134 എണ്ണവും തകർക്കപ്പെട്ട നിലയിലാണ്. എന്നാൽ അറിവ് നേടുന്നതിൽ നിന്നും തങ്ങളെ തടയാൻ ആർക്കും കഴിയില്ലെന്ന് ഈ കുരുന്നുകൾ തെളിയിക്കുന്നു. അവർക്ക് ഉച്ചഭക്ഷണവും പോഷകാഹാരങ്ങളും കൃത്യമായി സ്റ്റേഷനുകളിൽ എത്തിച്ചു നൽകുന്നുണ്ട്. യുദ്ധകാലത്തെ അതിജീവനത്തിനും പ്രഥമശുശ്രൂഷയ്ക്കുമുള്ള പ്രത്യേക പാഠഭാഗങ്ങളും അവരുടെ പഠനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്.
ഉക്രൈന്റെ തനതായ സംസ്കാരവും ഭാഷയും സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഒരു ഇടം കൂടിയായി ഈ മെട്രോ സ്കൂളുകൾ മാറുന്നു. പല വീടുകളിലും റഷ്യൻ ഭാഷ സംസാരിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, സ്കൂളുകളിൽ എത്തുമ്പോൾ കുട്ടികൾ ഉക്രൈനിയൻ ഭാഷ പഠിക്കാനും സംസാരിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. വരുംതലമുറയെങ്കിലും സ്വന്തം രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഷയിൽ സംസാരിക്കണമെന്നാണ് പഴയ തലമുറയിലെ മുത്തശ്ശിമാരുടെ ആഗ്രഹം.
യുദ്ധം ജീവിതം ഇരുട്ടിലാക്കിയപ്പോഴും അറിവിന്റെ വെളിച്ചം അണയാതെ സൂക്ഷിക്കുകയാണ് ഉക്രൈൻ. ബോംബുകൾക്കും മിസൈലുകൾക്കും തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയാത്ത മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ അടയാളമാണ് ഈ മെട്രോ സ്കൂളുകൾ. ഓരോ തവണയും മിസൈലുകൾ പതിക്കുമ്പോഴും ആ കുരുന്നുകൾ ഭൂമിക്കടിയിൽ ഇരുന്ന് ഒരു നല്ല നാളെയെക്കുറിച്ച് സ്വപ്നം കാണുകയാണ്.
