രാജ്യത്തെ ജയിലുകളിൽ തടവുകാരുടെ എണ്ണം ക്രമാതീതമായി വർദ്ധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ വിവരങ്ങൾ തേടി സുപ്രീം കോടതി. ജയിലുകളിലെ നിലവിലെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് വിശദമായ സത്യവാങ്മൂലം സമർപ്പിക്കാൻ എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾക്കും കോടതി കർശന നിർദ്ദേശം നൽകി. ജയിലുകളിലെ തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കാൻ ഇതുവരെ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവരങ്ങൾ 2026 മെയ് 18-നകം കോടതിയിൽ സമർപ്പിക്കണമെന്നാണ് ഉത്തരവ്.
ജസ്റ്റിസുമാരായ വിക്രം നാഥ്, സന്ദീപ് മേത്ത എന്നിവരടങ്ങിയ രണ്ട് അംഗ ബെഞ്ചാണ് നിർണ്ണായകമായ ഈ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്. ജയിലുകളിലെ മനുഷ്യാവകാശ പ്രശ്നങ്ങളും അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവും പരിഗണിച്ചാണ് കോടതിയുടെ ഇടപെടൽ. തിരക്ക് നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനൊപ്പം തടവുകാരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി നടപ്പിലാക്കിയ പദ്ധതികളെക്കുറിച്ചും റിപ്പോർട്ടിൽ വ്യക്തമാക്കേണ്ടതുണ്ട്.
വനിതാ തടവുകാർക്കൊപ്പമുള്ള കുട്ടികളുടെ ക്ഷേമം, അവരുടെ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നിവ ഉറപ്പാക്കാൻ സ്വീകരിച്ച നടപടികളെക്കുറിച്ച് കോടതി പ്രത്യേകമായി വിവരങ്ങൾ തേടിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ എത്ര വനിതാ ജയിലുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അവിടെ ലഭ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ വിശദീകരിക്കണം. ജയിലുകൾക്കുള്ളിൽ വളരുന്ന കുട്ടികളുടെ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ വികാസം ഉറപ്പാക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു.
ജയിലുകളിലെ മനുഷ്യത്വരഹിതമായ അവസ്ഥകളെക്കുറിച്ച് സുപ്രീം കോടതി സ്വമേധയാ എടുത്ത കേസിൽ മുതിർന്ന അഭിഭാഷകൻ ഗൗരവ് അഗർവാൾ ഹാജരായിരുന്നു. സംസ്ഥാനങ്ങൾ അവസാനമായി സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ 2023-ലേതാണെന്ന് അദ്ദേഹം കോടതിയെ അറിയിച്ചു. നിലവിലെ സാഹചര്യം വിലയിരുത്തുന്നതിന് പഴയ കണക്കുകൾ പര്യാപ്തമല്ലെന്ന് കോടതി വിലയിരുത്തി. പ്രശ്നങ്ങളുടെ ഗൗരവം കണക്കിലെടുത്ത് ഏറ്റവും പുതിയതും കൃത്യവുമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകേണ്ടത് അനിവാര്യമാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ജയിലുകളിലെ ശുചിത്വം, ചികിത്സാ സൗകര്യങ്ങൾ, തടവുകാരുടെ പുനരധിവാസം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലും കോടതിയുടെ ശ്രദ്ധയുണ്ടാകും.
